การขับถ่ายของทารกแรกเกิด ควรถ่ายวันละกี่ครั้ง

ลูกแรกเกิดควรถ่ายวันละกี่ครั้ง สีแบบนี้ปกติไหม เป็นคำถามที่คุณพ่อคุณแม่มือใหม่แทบทุกคนเคยสงสัย บทความนี้รวบรวมเรื่องการขับถ่ายของทารกแรกเกิดในแต่ละช่วงวัยไว้ให้แล้วค่ะ

การขับถ่ายเป็นสัญญาณหนึ่งที่บอกว่าลูกได้นมเพียงพอและระบบทางเดินอาหารทำงานตามปกติ การดูผ้าอ้อมทุกครั้งและรู้ว่าแบบไหนปกติ ช่วยให้คุณพ่อคุณแม่สังเกตความผิดปกติได้เร็ว และพาลูกไปพบแพทย์ได้ทันเวลา

ความถี่ของการถ่ายแตกต่างกันมากในเด็กแต่ละคน และขึ้นอยู่กับว่าลูกกินนมแม่หรือนมผงด้วย ตัวเลขด้านล่างจึงเป็นแนวทางคร่าว ๆ ไม่ใช่เกณฑ์ตายตัว

การขับถ่ายของทารกในแต่ละช่วงวัย

1. ช่วง 1–3 วันแรก

ในช่วงแรกเกิด อุจจาระจะเป็น "ขี้เทา" ซึ่งเป็นของเสียที่สะสมอยู่ในลำไส้ตั้งแต่ลูกยังอยู่ในท้อง มีลักษณะเหนียว สีเขียวเข้มเกือบดำ ประมาณวันที่ 3–4 อุจจาระจะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นสีเขียวอมน้ำตาลและเหลวขึ้น เมื่อลูกได้น้ำนมมากขึ้น

การดูแลลูกในช่วงนี้

• ให้ลูกได้อยู่ใกล้ชิดกับคุณแม่ และดูดนมบ่อย ๆ ตามที่ลูกต้องการ

• ดูผ้าอ้อมทุกครั้ง ลูกควรถ่ายขี้เทาภายใน 24–48 ชั่วโมงแรกหลังคลอด ถ้ายังไม่ถ่าย หรือเห็นเลือดในอุจจาระ ให้แจ้งพยาบาลหรือแพทย์

2. ช่วงหลังสัปดาห์แรกถึงประมาณ 6 สัปดาห์

ช่วงนี้ลูกจะฉี่และถ่ายบ่อยขึ้น ลูกที่กินนมแม่มักถ่ายอุจจาระสีเหลืองมัสตาร์ด เหลว และมีเม็ดเล็ก ๆ คล้ายเมล็ดงา หลายคนถ่ายวันละ 3–5 ครั้งหรือมากกว่า บางคนถ่ายแทบทุกครั้งหลังกินนม ส่วนลูกที่กินนมผง อุจจาระมักข้นกว่า สีเหลืองอมน้ำตาลหรือเขียว และถ่ายน้อยครั้งกว่า

การดูแลลูกในช่วงนี้

• นมแม่เป็นอาหารที่เหมาะกับทารกแรกเกิด ถ้าคุณแม่ให้นมแม่ได้ ลูกจะได้ทั้งสารอาหารและภูมิคุ้มกัน ถ้าให้นมผงหรือให้ทั้งสองอย่าง ก็ให้ตามคำแนะนำของคุณหมอหรือพยาบาล

• สังเกตความผิดปกติ เช่น ท้องอืดแข็ง อาเจียนบ่อย หรือถ่ายเป็นน้ำ ถ้ามีอาการเหล่านี้ควรปรึกษาแพทย์

• จำนวนผ้าอ้อมเปียกและอุจจาระช่วยบอกได้ว่าลูกได้นมพอไหม หลังวันที่ 5 ลูกควรมีผ้าอ้อมเปียกอย่างน้อย 6 ชิ้นต่อวัน ถ้าน้อยกว่านี้ควรปรึกษาแพทย์หรือคลินิกนมแม่

3. ช่วง 6 สัปดาห์ถึง 3 เดือน

ความถี่ของการถ่ายมักลดลง ลูกบางคนถ่ายวันละครั้ง บางคนที่กินนมแม่อาจไม่ถ่ายหลายวัน ถ้าลูกยังกินนมได้ดี ไม่งอแงผิดปกติ ท้องไม่อืดแข็ง และน้ำหนักขึ้นตามเกณฑ์ ก็ถือว่าปกติ

การดูแลลูกในช่วงนี้

• สังเกตอาการท้องเสีย ถ้าลูกถ่ายเหลวเป็นน้ำบ่อยกว่าปกติมาก ให้ระวังภาวะขาดน้ำ ลูกที่อายุน้อยกว่า 6 เดือนไม่ควรได้น้ำเปล่าหรือน้ำเกลือแร่เองโดยไม่ได้รับคำแนะนำ ให้กินนมต่อและพาไปพบแพทย์ แพทย์จะเป็นผู้ประเมินว่าจำเป็นต้องให้สารน้ำหรือการรักษาอื่นหรือไม่

• รักษาความสะอาดผิวบริเวณผ้าอ้อม หลังลูกถ่าย ให้ทำความสะอาดด้วยน้ำสะอาดหรือผ้าเปียกที่อ่อนโยน ซับให้แห้ง และเปลี่ยนผ้าอ้อมบ่อย ๆ เพื่อลดความอับชื้น ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของผื่นผ้าอ้อม

งานศึกษาที่ตีพิมพ์ในปี 2012 ซึ่ง Medical News Today อ้างถึง วิเคราะห์ความถี่ในการถ่ายของทารกอายุต่ำกว่า 3 เดือนจำนวน 600 คน พบว่า

ในสัปดาห์แรกหลังคลอด ทารกที่กินนมแม่ถ่ายเฉลี่ยวันละ 3.65 ครั้ง และเมื่ออายุ 3 เดือน ถ่ายเฉลี่ยวันละ 1.88 ครั้ง ส่วนทารกที่ไม่ได้กินนมแม่ถ่ายน้อยครั้งกว่าเล็กน้อยในแต่ละช่วงวัย

ช่วงแรกลูกถ่ายบ่อย บางบ้านจึงใช้แผ่นรองกันเปื้อนแบบซักได้ เพื่อไม่ให้ฉี่หรืออุจจาระที่ซึมออกจากผ้าอ้อมเลอะที่นอน

ตัวอย่างเช่น Mama’s Choice Comfy Waterproof Mat แผ่นรองกันน้ำ

• ผิวด้านบนเป็นผ้าคอตตอน

• หนา 5 ชั้น ช่วยกันฉี่ซึมลงที่นอน

• ด้านล่างกันลื่น

• พับเก็บและพกพาได้ง่าย

• ซักเครื่องได้และใช้ซ้ำได้

การขับถ่ายแบบไหนผิดปกติ

ควรพาลูกไปพบแพทย์ถ้าอุจจาระมีลักษณะต่อไปนี้

• มีเลือดปน หรือมีสีน้ำตาลแดง

• สีดำ หลังจากผ่านช่วงขี้เทาไปแล้ว (ปกติหลังวันที่ 4)

• สีขาว สีเทา หรือสีซีดคล้ายดินน้ำมัน

• ถ่ายมากผิดปกติเมื่อเทียบกับวันอื่น ๆ หรือถ่ายเป็นน้ำหลายครั้ง

• มีมูกปนมาก

และควรพาไปพบแพทย์ทันทีถ้าลูกอายุต่ำกว่า 3 เดือนแล้วมีไข้ อาเจียนเป็นสีเขียว ท้องอืดแข็ง ซึมหรือไม่ยอมกินนม หรือมีสัญญาณขาดน้ำ เช่น ผ้าอ้อมเปียกน้อยลงมาก ปากแห้ง หรือกระหม่อมบุ๋ม

ทารกที่ท้องเสียในช่วงไม่กี่เดือนแรก มักเกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย และเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำได้เร็วกว่าเด็กโต

ส่วนอาการท้องผูก เช่น อุจจาระแข็งเป็นก้อน หรือเบ่งแล้วเจ็บจนร้อง พบได้บ่อยกว่าในลูกที่กินนมผง และบางครั้งอาจเป็นสัญญาณว่าลูกได้นมไม่เพียงพอ ลูกที่กินนมแม่แล้วไม่ถ่ายหลายวันแต่ถ่ายออกมานิ่ม ไม่ถือว่าท้องผูก

คุณพ่อคุณแม่หมั่นสังเกตการขับถ่ายของลูก และอย่าลังเลที่จะถามแพทย์หรือพยาบาลเมื่อไม่แน่ใจนะคะ

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

ลูกนอนไม่หลับ เกิดจากอะไร และดูแลอย่างไร

ผื่นในเด็กที่พบบ่อย ดูอย่างไรว่าเป็นแบบไหน

วิธีเลือกเสื้อผ้าเด็กอ่อนให้ใส่ง่ายและสบายตัว

วิธีเลือกครีมบำรุงผิวบริเวณผ้าอ้อมและวิธีใช้

อ้างอิง

medicalnewstoday

healthline