ครีมนวดผม จำเป็นไหม และคุณแม่ควรใช้อย่างไร
ครีมนวดผมทำงานต่างจากแชมพูอย่างไร ทาตรงไหน ทิ้งไว้นานเท่าไร ช่วยอะไรได้บ้างกับผมร่วงหลังคลอด และเลือกสูตรแบบไหนระหว่างตั้งครรภ์กับให้นมลูก

ครีมนวดผมทำหน้าที่ที่แชมพูทำแทนไม่ได้ คือทำให้เกล็ดผิวชั้นนอกของเส้นผมเรียบลงหลังการสระ ผมจึงลื่นหวีและขาดกลางเส้นน้อยลง สำหรับคุณแม่ที่ผมร่วงหลังคลอด นี่คือส่วนที่ควบคุมได้จริง วิธีใช้คือทาตั้งแต่กลางเส้นถึงปลายผม ทิ้งไว้ 1 ถึง 3 นาที แล้วล้างออกให้หมด
เส้นผมหนึ่งเส้นประกอบด้วยอะไร
เส้นผมส่วนที่โผล่พ้นหนังศีรษะขึ้นมาเป็นเนื้อเยื่อที่ไม่มีชีวิตแล้ว ซ่อมแซมตัวเองไม่ได้เหมือนผิวหนัง สิ่งที่ผลิตภัณฑ์ดูแลเส้นผมทำได้จึงเป็นการชะลอความเสียหายและทำให้ผิวสัมผัสของเส้นผมกลับมาเรียบ
บทความทบทวนเรื่องเครื่องสำอางสำหรับเส้นผมใน International Journal of Trichology อธิบายโครงสร้างไว้เป็นสามชั้น ชั้นนอกสุดคือคิวทิเคิล เป็นเกล็ดบาง ๆ เรียงซ้อนกันเหมือนกระเบื้องหลังคา ถัดเข้าไปคือคอร์เทกซ์ซึ่งเก็บเคราตินและเม็ดสีไว้ และกำหนดความแข็งแรงของเส้นผม ชั้นในสุดคือเมดัลลา
เมื่อเกล็ดคิวทิเคิลเรียงแนบสนิท ผมจะดูเงาและลื่นหวี เมื่อเกล็ดเปิดหรือหลุดไปจากการสระบ่อย ความร้อน และการหวีแรง ผิวเส้นผมจะสาก เสียดสีกันเอง และพันกันเป็นก้อน ปลายผมคือส่วนที่ผ่านเรื่องพวกนี้มานานที่สุด
AAD ระบุว่าผมร่วงวันละ 50 ถึง 100 เส้นเป็นเรื่องปกติ ตัวเลขนี้ช่วยให้แยกออกว่าผมที่เห็นในท่อน้ำทิ้งคือการผลัดตามปกติหรือมากกว่านั้น
แชมพูกับครีมนวดผมทำงานต่างกันอย่างไร
แชมพูมีสารชำระล้างที่มีประจุลบ ทำหน้าที่จับน้ำมันและสิ่งสกปรกบนหนังศีรษะแล้วพาออกไปกับน้ำ ผลข้างเคียงที่เลี่ยงไม่ได้คือเส้นผมที่เพิ่งสระเสร็จจะมีประจุลบสะสม เกล็ดคิวทิเคิลเปิด และเส้นผมเสียดสีกันแรงกว่าตอนแห้ง ผมเปียกจึงเปราะที่สุดของวัน
ครีมนวดผมมีสารกลุ่มที่มีประจุบวก เช่น behentrimonium chloride หรือ cetrimonium chloride ร่วมกับ fatty alcohol อย่าง cetearyl alcohol ประจุบวกถูกดึงเข้าหาจุดที่เส้นผมเสียหายมากที่สุด เพราะจุดนั้นมีประจุลบมากที่สุด ครีมนวดผมจึงไปเกาะตรงที่ต้องการพอดีโดยไม่ต้องเล็ง
| หัวข้อ | แชมพู | ครีมนวดผม |
|---|---|---|
| หน้าที่หลัก | ทำความสะอาดหนังศีรษะและเส้นผม | ลดแรงเสียดทานและทำให้ผิวเส้นผมเรียบ |
| ใช้ตรงไหน | โคนผมและหนังศีรษะ | กลางเส้นถึงปลายผม |
| ประจุของสารหลัก | ลบ | บวก |
| ผลต่อเกล็ดคิวทิเคิล | เปิดขึ้น | แนบลง |
| เวลาที่ทิ้งไว้ | นวดหนังศีรษะแล้วล้างได้เลย | 1 ถึง 3 นาที |
| ถ้าข้ามขั้นตอนนี้ | หนังศีรษะมัน คัน | ผมพันกัน หวียาก ขาดกลางเส้น |
สองอย่างนี้จึงไม่ได้แทนกัน แชมพูจัดการหนังศีรษะ ครีมนวดผมจัดการเส้นผม ผมสั้นมากอาจใช้เฉพาะวันที่พันกันก็พอ แต่ถ้าผมยาวเลยบ่า การข้ามขั้นตอนนี้จะเห็นผลที่ปลายผมในไม่กี่สัปดาห์
ใช้ครีมนวดผมอย่างไรให้ได้ผล
ขั้นตอนข้างล่างใช้เวลาเพิ่มจากการสระปกติราวสองนาที และแก้ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดสองข้อพร้อมกัน คือผมลีบเพราะทาผิดที่ กับผมยังพันกันเพราะล้างออกเร็วไป
- บีบน้ำออกจากผมก่อน ผมที่ชุ่มน้ำจะเจือจางครีมนวดผมจนเคลือบไม่ติด
- ตวงปริมาณให้พอดี ผมประบ่าใช้ประมาณเท่าเหรียญสิบบาท ผมยาวกลางหลังใช้ราวสองเท่า มากเกินไปแล้วผมจะลีบและล้างออกไม่หมด
- ทาจากกลางเส้นลงไปถึงปลาย ปลายผมคือส่วนที่เก่าและเสียหายที่สุด หนังศีรษะมีน้ำมันของตัวเองอยู่แล้ว
- สางด้วยนิ้วหรือหวีซี่ห่าง เริ่มจากปลายผมขึ้นมาหาโคน ไม่ลากหวีจากโคนลงทีเดียว ช่วงที่มีครีมนวดผมเคลือบอยู่คือช่วงที่ผมลื่นที่สุด
- ทิ้งไว้ 1 ถึง 3 นาที ใช้เวลานี้ล้างหน้าหรือถูสบู่ตัว ทิ้งไว้นานกว่าที่ฉลากระบุไม่ได้เพิ่มผลลัพธ์
- ล้างออกให้หมด คราบที่เหลือค้างทำให้ผมหนักและมันเร็ว ช่วงท้ายใช้น้ำอุ่นหรือน้ำที่เย็นลงเล็กน้อย เพราะน้ำร้อนจัดทำให้ผมและหนังศีรษะแห้งง่าย
- ซับ ไม่ขยี้ AAD แนะนำให้ซับผมด้วยผ้าขนหนูและปล่อยให้แห้งเองเมื่อทำได้ เพราะผมเปียกขาดง่ายกว่าผมแห้งมาก
ความถี่ที่เหมาะสมคือทุกครั้งที่สระ ส่วนทรีตเมนต์แบบมาสก์ใช้สัปดาห์ละครั้งแทนในวันนั้นก็พอ คุณแม่ที่หนังศีรษะมันเร็วไม่ต้องเลิกใช้ เพียงเลื่อนจุดเริ่มทาลงต่ำกว่าใบหูสักหนึ่งฝ่ามือ
ผมร่วงหลังคลอดเริ่มเมื่อไร และหายเมื่อไร
ระหว่างตั้งครรภ์ ระดับฮอร์โมนที่สูงขึ้นทำให้เส้นผมจำนวนมากอยู่ในระยะเจริญเติบโตนานกว่าปกติ คุณแม่หลายคนจึงรู้สึกว่าผมหนาขึ้นในไตรมาสที่สองและสาม หลังคลอด ระดับฮอร์โมนลดลงอย่างรวดเร็ว เส้นผมกลุ่มนั้นจึงเข้าสู่ระยะพักพร้อมกันและหลุดออกมาพร้อมกันในอีกไม่กี่เดือนถัดมา
AAD อธิบายภาวะนี้ว่าเป็นการผลัดเส้นผมที่พบได้บ่อยหลังคลอด ไม่ใช่โรคของหนังศีรษะ รูปแบบที่พบคือ
- เริ่มสังเกตเห็นราวเดือนที่ 2 ถึง 4 หลังคลอด ไม่ใช่ทันทีหลังคลอด และร่วงมากที่สุดราวเดือนที่ 4
- ผมบางที่สุดบริเวณแนวผมด้านหน้าและขมับ
- ส่วนใหญ่กลับมาหนาใกล้เคียงเดิมภายในขวบปีแรกของลูก
- ผมเส้นสั้นที่ตั้งชี้ขึ้นรอบแนวผมคือผมใหม่ที่กำลังงอก ไม่ใช่ผมเสีย
แบบสำรวจการดูแลเส้นผมของ theAsianparent ในปี 2019 กับคุณแม่ 518 คน พบว่ามีคุณแม่ถึง 96% ที่ประสบปัญหาผมร่วงระหว่างและหลังตั้งครรภ์ คุณแม่ที่กำลังกังวลอยู่ตอนนี้จึงไม่ได้เป็นคนส่วนน้อย
ควรไปพบแพทย์ผิวหนังเมื่อผมยังบางลงหลังลูกอายุครบหนึ่งขวบ เมื่อเห็นหนังศีรษะเป็นหย่อมล้าน หรือเมื่อมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น อ่อนเพลียมาก น้ำหนักเปลี่ยนเร็ว หรือประจำเดือนผิดปกติ เพราะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กและต่อมไทรอยด์ผิดปกติหลังคลอดทำให้ผมร่วงได้เช่นกัน
อ่านรายละเอียดการดูแลตั้งแต่อาหารจนถึงการจัดการความเครียดได้ที่ผมร่วงหลังคลอด ปกติไหม และดูแลอย่างไร ส่วนคุณแม่ที่ผมร่วงตั้งแต่ยังท้องอยู่ ดูที่ผมร่วงช่วงตั้งครรภ์ 7 วิธีดูแลเส้นผม
ครีมนวดผมช่วยเรื่องผมร่วงหลังคลอดได้แค่ไหน
ขอพูดกันตรง ๆ ครีมนวดผมทำงานที่เส้นผมเหนือหนังศีรษะ ไม่ได้ลงไปถึงรากผมและไม่ได้เปลี่ยนวงจรของรากผม การผลัดเส้นผมหลังคลอดจึงเป็นไปตามธรรมชาติ ไม่ว่าจะใช้ครีมนวดผมหรือไม่
สิ่งที่เปลี่ยนได้คือจำนวนเส้นที่ขาดกลางเส้นระหว่างทาง ผมที่พันกันแล้วถูกดึงจะขาดตรงจุดที่บางที่สุด และผมเส้นใหม่ที่เพิ่งงอกก็เปราะเป็นพิเศษ ในช่วงที่ผมเส้นใหม่กำลังยาวขึ้น การหวีอย่างเบามือโดยที่ผมลื่นไม่พันกันจึงช่วยให้ผมเส้นใหม่ขาดน้อยลง
ผมที่ติดมือตอนนวดและตอนล้างมักทำให้ตกใจ แต่ส่วนใหญ่คือเส้นที่หลุดจากรากไปแล้วและค้างอยู่ในทรงผม การสระน้อยลงจึงไม่ได้ทำให้ร่วงน้อยลง เพียงแต่เลื่อนไปร่วงวันหลัง
ระหว่างตั้งครรภ์และให้นมลูก เลือกครีมนวดผมอย่างไร
ครีมนวดผมเป็นผลิตภัณฑ์ล้างออกที่สัมผัสหนังศีรษะเพียงไม่กี่นาที ความกังวลจึงต่างจากผลิตภัณฑ์ที่ทาทิ้งไว้บนผิวทั้งวัน สิ่งที่คุ้มกับการใช้เวลาอ่านฉลากมีไม่กี่ข้อ
- เลขที่ใบรับจดแจ้งเครื่องสำอาง เครื่องสำอางที่ขายในไทยต้องจดแจ้งกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เลขนี้ตรวจย้อนกลับได้ และบอกว่ามีผู้รับผิดชอบตามกฎหมายอยู่จริง
- รายการส่วนผสมแบบ INCI ถ้าเคยแพ้อะไรมาก่อน ให้ค้นชื่อนั้นในรายการก่อนซื้อ
- ความแรงของกลิ่น กลิ่นที่แรงเกินไปกระตุ้นอาการคลื่นไส้ได้ง่ายในไตรมาสแรก และยังติดอยู่บนตัวคุณแม่ตอนอุ้มลูกเข้าเต้า
- ทดสอบที่ท้องแขน ป้ายไว้หนึ่งคืนก่อนใช้จริง ผิวช่วงตั้งครรภ์และหลังคลอดไวกว่าปกติ แม้จะเป็นสูตรที่เคยใช้มาก่อน
- สิ่งที่ต้องถามแพทย์ ไม่ใช่ถามฉลาก ยาทาหนังศีรษะสำหรับผมร่วงอย่าง minoxidil และการทำสีหรือดัดถาวร ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนในช่วงให้นม
เรื่องแชมพูที่ใช้คู่กันอ่านได้ที่เลือกแชมพูช่วงตั้งครรภ์ ดูส่วนผสมอะไรบ้าง ภาพรวมการดูแลเส้นผมทั้งกระบวนการอยู่ที่เคล็ดลับดูแลเส้นผมช่วงตั้งครรภ์ และวิธีธรรมชาติที่ลองควบคู่กันได้อยู่ที่5 สูตรดูแลเส้นผมด้วยวัตถุดิบธรรมชาติ
ทำไมคุณแม่หลายคนเลือก Treatment Conditioner
Treatment Conditioner ครีมนวดผมสูตรสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์และคุณแม่ให้นม เนื้อครีมเคลือบเส้นผมตั้งแต่กลางเส้นถึงปลาย ช่วยให้ผมลื่น หวีง่าย ดูนุ่มสลวยเงางาม และล้างออกง่าย ไม่มี SLS SLES พาราเบน และแอลกอฮอล์ในสูตร จดแจ้งกับ อย. เลขที่ 10-2-6800008219
ในการทดสอบการใช้งานจริงโดยผู้บริโภคปี 2025 กับผู้ใช้ 39 คน ที่ใช้ Treatment Shampoo และครีมนวดผมเป็นชุดเดียวกัน ผู้ใช้ 9 ใน 10 คนบอกว่าชอบครีมนวดผมนี้และชอบเนื้อสัมผัส ทั้งนี้ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับลักษณะเส้นผมของแต่ละคน
วันที่เหนื่อยที่สุดคือวันที่อยากข้ามขั้นตอนนี้มากที่สุด ถ้าเหลือเวลาแค่สองนาที ใช้ไปกับการสางปลายผมตอนที่ครีมนวดผมยังอยู่บนเส้น
คำถามที่พบบ่อย
- ครีมนวดผมจำเป็นจริงไหม ถ้าสระด้วยแชมพูอ่อนโยนอยู่แล้ว
- จำเป็นถ้าผมยาวเกินบ่า ผมแห้ง หรือผมพันกันง่าย เพราะแชมพูทำให้เกล็ดผิวผมเปิดและเส้นผมเสียดสีกันมากขึ้น ครีมนวดผมเป็นขั้นตอนที่ทำให้เกล็ดนั้นเรียบลง ผมสั้นมากและหนังศีรษะมันอาจใช้เฉพาะวันที่ผมพันกันก็พอ
- ทาครีมนวดผมที่หนังศีรษะได้ไหม
- ไม่ควร หนังศีรษะมีน้ำมันของตัวเองอยู่แล้ว การทาลงโคนผมทำให้ผมลีบแบนและมันเร็วขึ้น ให้ทาตั้งแต่กลางเส้นลงไปถึงปลายผม ซึ่งเป็นส่วนที่เก่าที่สุดและเสียหายมากที่สุด
- ควรทิ้งครีมนวดผมไว้นานแค่ไหน
- ครีมนวดผมแบบล้างออกทั่วไปทิ้งไว้ประมาณ 1 ถึง 3 นาทีตามที่ฉลากระบุ แล้วล้างออกให้หมด การทิ้งไว้นานกว่านั้นไม่ได้เพิ่มผลลัพธ์ ส่วนทรีตเมนต์แบบมาสก์ที่ออกแบบให้ทิ้งไว้ 5 ถึง 10 นาทีใช้สัปดาห์ละครั้งก็พอ
- ครีมนวดผมช่วยเรื่องผมร่วงหลังคลอดได้ไหม
- ไม่ได้ ผมร่วงหลังคลอดเกิดจากวงจรของรากผมที่เปลี่ยนหลังระดับฮอร์โมนลดลง ครีมนวดผมทำงานที่เส้นผมเหนือหนังศีรษะ จึงช่วยลดผมขาดจากการหวีและการพันกันเท่านั้น ตามข้อมูลของ AAD ผมมักกลับมาหนาใกล้เคียงเดิมภายในขวบปีแรกของลูก
- ใช้ครีมนวดผมระหว่างให้นมลูกได้ไหม
- โดยทั่วไปได้ เพราะเป็นผลิตภัณฑ์ล้างออกที่สัมผัสหนังศีรษะเพียงไม่กี่นาที ให้ดูเลขที่ใบรับจดแจ้งเครื่องสำอางของ อย. บนฉลาก เลี่ยงกลิ่นที่แรงจนรบกวน และถ้าเคยแพ้ง่าย ให้ทดสอบที่ท้องแขนก่อนหนึ่งคืน
แหล่งที่มา
- Gavazzoni Dias MFR (2015). Hair Cosmetics: An Overview. International Journal of Trichology
- American Academy of Dermatology (AAD), Hair loss in new moms
- American Academy of Dermatology (AAD), Healthy hair tips
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.), การจดแจ้งเครื่องสำอาง
- แบบสำรวจการดูแลเส้นผมของ theAsianparent 2019, n=518
- Mama's Choice, การทดสอบการใช้งานจริงโดยผู้บริโภค 2025, n=39, กับชุด Treatment Shampoo & Conditioner
แชร์บทความนี้
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์ หากกังวลเรื่องสุขภาพของคุณแม่หรือลูก ปรึกษาคุณหมอที่ดูแลได้เสมอ



