10 ข้อห้ามคนท้อง สิ่งที่ควรเลี่ยงระหว่างตั้งครรภ์
10 เรื่องที่คนท้องควรเลี่ยงหรือระวัง ตั้งแต่ความเครียด การยกของหนัก การซื้อยากินเอง แอลกอฮอล์และบุหรี่ ไปจนถึงซาวน่าและเลเซอร์ผิว พร้อมเหตุผลทางการแพทย์

ตั้งท้องแล้วมีอะไรที่ต้องเลิกทำบ้าง
ช่วงตั้งครรภ์ กิจวัตรบางอย่างที่เคยทำจนเป็นนิสัยอาจต้องลดลงหรืองดไปก่อน เพราะส่งผลต่อลูกในครรภ์ได้ ขณะเดียวกัน ข้อห้ามที่ได้ยินต่อ ๆ กันมาก็มีทั้งเรื่องที่มีเหตุผลทางการแพทย์รองรับ และเรื่องที่เป็นเพียงความเชื่อ
ข้อห้ามคนท้อง 10 อย่าง อะไรจริง อะไรแค่ความเชื่อ
คุณแม่หลายคนได้ยินคำแนะนำเรื่องสิ่งที่คนท้องไม่ควรทำมามากจนสับสนว่าอะไรจริง อะไรเป็นแค่ความเชื่อ Mama’s Choice รวบรวม 10 เรื่องที่ควรระวังจริง พร้อมเหตุผลว่าทำไม คุณแม่จะได้ไม่ต้องกังวลกับข้อห้ามที่เป็นแค่ความเชื่อ
1. ปล่อยให้ความเครียดสะสม
ความกังวลระหว่างตั้งครรภ์เป็นเรื่องปกติ คุณแม่ไม่ต้องรู้สึกผิดที่บางวันเครียด แต่ความเครียดรุนแรงที่สะสมเป็นเวลานาน มีงานวิจัยพบว่าเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงคลอดก่อนกำหนดและทารกน้ำหนักแรกเกิดน้อย ร่างกายที่เครียดต่อเนื่องจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลมากขึ้น และมักทำให้นอนไม่พอหรือกินได้น้อยลง
ลองหาเวลาพักผ่อน ออกกำลังกายเบา ๆ ที่คุณหมออนุญาต และเล่าความกังวลให้คนใกล้ตัวฟัง ถ้ารู้สึกเศร้า หมดหวัง หรือนอนไม่หลับติดต่อกันหลายสัปดาห์ ควรบอกคุณหมอที่ฝากครรภ์นะคะ เพราะภาวะซึมเศร้าระหว่างตั้งครรภ์รักษาได้
2. ยกของหนัก
ระหว่างตั้งครรภ์ ฮอร์โมนทำให้เอ็นและข้อต่อหลวมขึ้น จุดศูนย์ถ่วงของร่างกายก็เปลี่ยนไปตามท้องที่โตขึ้น การยกของหนักจึงทำให้ปวดหลัง กล้ามเนื้ออักเสบ หรือเสียหลักล้มได้ง่ายกว่าปกติ งานศึกษาในกลุ่มคนที่ต้องยกของหนักเป็นประจำในงานอาชีพยังพบความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงแท้งและคลอดก่อนกำหนดเล็กน้อย
ถ้าต้องยกของ ให้ย่อเข่าลงแทนการก้มหลัง ถือของชิดลำตัว และขอให้คนอื่นช่วยเมื่อของหนักเกินไป คุณแม่ที่งานต้องยกของเป็นประจำ ควรปรึกษาคุณหมอเรื่องน้ำหนักที่ยกได้
3. กินน้อยเกินไป
ลูกได้รับสารอาหารทั้งหมดผ่านทางคุณแม่ การกินให้ครบหมู่และพอเหมาะจึงสำคัญตลอดการตั้งครรภ์ สารอาหารที่ควรใส่ใจเป็นพิเศษ เช่น กรดโฟลิก ธาตุเหล็ก ไอโอดีน แคลเซียม และโปรตีน ซึ่งคุณหมอมักให้วิตามินเสริมตามความเหมาะสม
ถ้าแพ้ท้องจนกินไม่ได้ ลองกินทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง และบอกคุณหมอหากอาเจียนมากจนน้ำหนักลดหรือดื่มน้ำไม่ได้
4. กินอาหารที่เสี่ยงต่อการปนเปื้อน
อาหารที่ควรเลี่ยงที่สุดคืออาหารดิบหรือสุก ๆ ดิบ ๆ เช่น ลาบดิบ ก้อย ซูชิปลาดิบ และไข่ไม่สุก เพราะอาจมีเชื้อโรคและพยาธิ อาหารรสจัดอาจไม่อันตรายต่อลูกโดยตรง แต่มักทำให้คุณแม่แสบร้อนกลางอกหรือท้องไส้ปั่นป่วนได้ง่ายขึ้น
ของหมักดองที่ไม่ได้ทำให้สุก อาหารที่เค็มจัด หวานจัด และเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือน้ำตาลมาก ควรกินแต่น้อย อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในบทความคนท้องห้ามกินอะไรบ้าง
5. ซื้อยากินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
ยาหลายชนิดผ่านรกไปถึงลูกได้ ช่วง 3 เดือนแรกเป็นช่วงที่อวัยวะต่าง ๆ ของลูกกำลังสร้าง ยาบางชนิดจึงอาจส่งผลต่อพัฒนาการได้มากกว่าช่วงอื่น ก่อนกินยาทุกชนิด รวมถึงยาสมุนไพร วิตามิน และอาหารเสริม ควรถามคุณหมอหรือเภสัชกร และบอกทุกครั้งว่ากำลังตั้งครรภ์
ในทางกลับกัน ถ้าคุณแม่มีโรคประจำตัวและกินยาอยู่ อย่าหยุดยาเองเมื่อรู้ว่าท้อง ให้ปรึกษาคุณหมอก่อนนะคะ
6. ดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่
การสูบบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และการใช้สารเสพติด ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของลูกในครรภ์โดยตรง และเพิ่มความเสี่ยงคลอดก่อนกำหนดและทารกน้ำหนักแรกเกิดน้อย ควันบุหรี่มือสองก็เช่นกัน ส่วนแอลกอฮอล์ยังไม่มีปริมาณที่พิสูจน์ได้ว่าปลอดภัยระหว่างตั้งครรภ์ จึงควรงดทั้งหมด
ถ้าเลิกเองได้ยาก คุณหมอที่ฝากครรภ์ช่วยแนะนำวิธีเลิกที่เหมาะกับคนท้องได้
7. สัมผัสสารเคมีอันตราย
สารเคมีบางชนิดในสิ่งแวดล้อมและในงานบางประเภทอาจส่งผลต่อลูกในครรภ์ได้ เช่น ยาฆ่าแมลง ตัวทำละลายในสีและทินเนอร์ และสารตะกั่วจากสีเก่า ระหว่างตั้งครรภ์จึงควรเลี่ยงการพ่นยาฆ่าแมลงเอง การทาสีหรือลอกสีบ้าน และการอยู่ในห้องที่มีกลิ่นสารเคมีแรงโดยไม่มีอากาศถ่ายเท
ถ้างานของคุณแม่ต้องสัมผัสสารเคมี ควรแจ้งคุณหมอและหัวหน้างานเพื่อปรับลักษณะงานให้เหมาะสม
8. ลดน้ำหนักระหว่างตั้งครรภ์
ช่วงตั้งครรภ์ไม่ใช่เวลาสำหรับการอดอาหารหรือลดน้ำหนัก แม้คุณแม่ที่มีน้ำหนักเกินก็ยังต้องการพลังงานและสารอาหารสำหรับลูก สิ่งที่ทำได้คือเลือกอาหารที่มีประโยชน์ในปริมาณพอเหมาะ และให้คุณหมอช่วยดูว่าน้ำหนักควรเพิ่มขึ้นเท่าไรจึงเหมาะกับคุณแม่แต่ละคน
9. อบซาวน่าหรือแช่น้ำร้อน
ซาวน่า สตีม และอ่างน้ำร้อน ทำให้อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นได้เร็ว ภาวะตัวร้อนสูงเกินไปในช่วงตั้งครรภ์ระยะแรก มีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงความผิดปกติของระบบประสาทของลูก ความร้อนยังทำให้หลอดเลือดขยาย ความดันลดลง คุณแม่จึงอาจหน้ามืดหรือเป็นลมได้ สูตินรีแพทย์ส่วนใหญ่จึงแนะนำให้เลี่ยงซาวน่าและการแช่น้ำร้อนตลอดการตั้งครรภ์
10. ทำเลเซอร์หรือทรีตเมนต์ผิวบางชนิด
ข้อมูลความปลอดภัยของเลเซอร์และหัตถการเสริมความงามหลายชนิดในคนท้องยังมีจำกัด แพทย์ผิวหนังจำนวนมากจึงแนะนำให้เลื่อนหัตถการที่ไม่จำเป็นไว้หลังคลอด
ส่วนผสมบางชนิดในผลิตภัณฑ์บำรุงผิวก็ควรเลี่ยงระหว่างตั้งครรภ์ เช่น กลุ่มเรตินอยด์ (เช่น เรตินอล และเทรทิโนอิน) ส่วนผสมอื่น ๆ บางตัวอาจใช้ได้ในปริมาณที่จำกัด ก่อนเริ่มทรีตเมนต์หรือเปลี่ยนสกินแคร์ ควรบอกแพทย์ผิวหนังหรือคุณหมอที่ฝากครรภ์ว่ากำลังตั้งครรภ์ และอ่านฉลากส่วนผสมทุกครั้ง
หลายข้อในรายการนี้ต้องใช้เวลาปรับตัว ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนทุกอย่างได้ในวันเดียว ค่อย ๆ ปรับไปทีละเรื่อง คุณแม่ทำได้แน่นอนค่ะ
บทความที่เกี่ยวข้อง
คนท้องห้ามกินอะไรบ้าง 10 อาหารที่คุณแม่ตั้งครรภ์ควรเลี่ยง
สกินแคร์คนท้อง ส่วนผสมไหนควรเลี่ยง และอันไหนเป็นแค่ข่าวลือ
อ่านบทความเรื่องการดูแลตัวเองและการเลี้ยงลูก พร้อมเรื่องเล่าจากคุณแม่คนอื่น ๆ ได้ที่ Mama’s Choice Blog
เลือกซื้อสินค้าจาก Mama’s Choice Thailand ได้ที่ Shopee Official Store
แชร์บทความนี้
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์ หากกังวลเรื่องสุขภาพของคุณแม่หรือลูก ปรึกษาคุณหมอที่ดูแลได้เสมอ