BPA คืออะไร ทำไมคุณแม่ควรระวังในขวดนมและภาชนะของลูก

ขวดนม ขวดน้ำ แก้วน้ำ กล่องใส่อาหาร ของเหล่านี้อยู่ในบ้านแทบทุกบ้าน แต่ภาชนะพลาสติกบางชนิดอาจมีสารที่ชื่อว่า Bisphenol A หรือ BPA ซึ่งปนออกมาในอาหารและเครื่องดื่มได้ในปริมาณเล็กน้อย หลายประเทศจึงจำกัดการใช้ BPA ในภาชนะของเด็ก บทความนี้สรุปให้คุณแม่รู้ว่า BPA คืออะไร งานวิจัยพูดถึงผลต่อสุขภาพไว้อย่างไร และเลือกภาชนะให้ลูกอย่างไรดี

BPA คืออะไร

BPA เป็นสารเคมีที่ใช้กันมากในการผลิตพลาสติกโพลีคาร์บอเนต (polycarbonate) ซึ่งเป็นพลาสติกใส แข็ง และไม่แตกง่าย จึงเคยนิยมใช้ทำขวดนม ขวดน้ำ กล่องพลาสติก และภาชนะอื่น ๆ

นอกจากพลาสติกโพลีคาร์บอเนตแล้ว BPA ยังใช้ในสารเคลือบบางชนิด เช่น เรซินที่เคลือบด้านในกระป๋องอาหารและเครื่องดื่ม เพื่อกันการกัดกร่อนและสนิม และยังพบในกระดาษใบเสร็จแบบความร้อนบางประเภทด้วย

BPA เข้าสู่ร่างกายได้อย่างไร

ภาชนะเหล่านี้สัมผัสอาหารโดยตรง เมื่อพลาสติกที่มี BPA โดนความร้อน เช่น ใส่ของร้อน ต้ม นึ่ง เข้าไมโครเวฟ หรือตากแดดจัด รวมถึงเมื่อภาชนะเก่าหรือมีรอยขีดข่วน BPA จะปนออกมาในอาหารและเครื่องดื่มได้มากขึ้น และเราก็กินเข้าไปโดยไม่รู้ตัว

ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ได้รับ BPA ได้ แต่ทารกและเด็กเล็กเป็นกลุ่มที่หน่วยงานด้านสุขภาพให้ความสำคัญเป็นพิเศษ เพราะเมื่อเทียบกับน้ำหนักตัวแล้ว เด็กเล็กกินและดื่มมากกว่าผู้ใหญ่ อีกทั้งร่างกายยังอยู่ในช่วงพัฒนา

การเลือกภาชนะสำหรับลูกและตัวคุณแม่เองจึงเป็นเรื่องที่ควรใส่ใจ ลองมาดูกันว่างานวิจัยพูดถึงผลของ BPA ไว้อย่างไรบ้าง

งานวิจัยพูดถึงผลของ BPA ต่อเด็กอย่างไร

BPA ออกฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเอสโตรเจนได้ จึงจัดเป็นสารที่อาจรบกวนระบบต่อมไร้ท่อ งานวิจัยส่วนใหญ่ทำในสัตว์ทดลอง ส่วนงานวิจัยในคนยังเป็นการศึกษาเชิงสังเกตที่บอกได้เพียงความเกี่ยวข้อง ยังสรุปไม่ได้ว่า BPA เป็นสาเหตุโดยตรง ประเด็นที่มีการศึกษา ได้แก่

• ระบบประสาทและสมอง มีงานวิจัยที่ศึกษาความเกี่ยวข้องระหว่าง BPA กับพัฒนาการของสมอง ความจำ และการเรียนรู้

• ฮอร์โมนและระบบสืบพันธุ์ เนื่องจาก BPA ออกฤทธิ์คล้ายฮอร์โมน จึงมีการศึกษาว่าอาจเกี่ยวข้องกับการเข้าสู่วัยรุ่นเร็วขึ้นหรือไม่

• โรคเรื้อรัง มีการศึกษาความเกี่ยวข้องกับโรคหอบหืด โรคอ้วน และภาวะทางเมตาบอลิซึม เช่น เบาหวาน

• พฤติกรรม งานวิจัยบางชิ้นพบความเกี่ยวข้องกับปัญหาด้านพฤติกรรมและสมาธิในเด็ก แต่ผลยังไม่สอดคล้องกันทุกการศึกษา

งานวิจัยพูดถึงผลของ BPA ต่อผู้ใหญ่อย่างไร

• ระบบสืบพันธุ์ มีการศึกษาความเกี่ยวข้องระหว่าง BPA กับการเจริญพันธุ์ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย เช่น คุณภาพและจำนวนอสุจิ รวมถึงการทำงานของต่อมไทรอยด์

• มะเร็งที่เกี่ยวกับฮอร์โมน งานวิจัยในสัตว์ทดลองและในห้องปฏิบัติการศึกษาความเกี่ยวข้องกับมะเร็งเต้านมและมะเร็งต่อมลูกหมาก แต่ยังไม่มีข้อสรุปในคน

• การตั้งครรภ์ BPA ผ่านรกไปถึงทารกในครรภ์ได้ จึงมีการศึกษาผลต่อการตั้งครรภ์และพัฒนาการของทารก ผลที่ได้ยังไม่ชัดเจน

หน่วยงานด้านความปลอดภัยอาหารของแต่ละประเทศยังประเมินระดับความเสี่ยงของ BPA ต่างกัน แต่หลายแห่งเห็นตรงกันว่าควรลดการได้รับ BPA ในทารกและเด็กเล็กไว้ก่อน ข่าวดีคือการลดการได้รับ BPA เริ่มได้ง่าย ๆ จากภาชนะที่ใช้ทุกวัน

ประเทศต่าง ๆ จำกัดการใช้ BPA อย่างไร

หลายประเทศออกกฎจำกัดหรือห้ามใช้ BPA ในบรรจุภัณฑ์บางประเภท โดยเฉพาะภาชนะสำหรับทารกและเด็กเล็ก เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา จีน และมาเลเซีย รายละเอียดของกฎแต่ละประเทศแตกต่างกัน และบางประเทศครอบคลุมถึงการนำเข้าและส่งออกด้วย

ตามข้อมูลขององค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (US FDA) ในปี 2012 US FDA แก้ไขกฎระเบียบให้ไม่อนุญาตใช้พลาสติกโพลีคาร์บอเนตที่มี BPA ทำขวดนมและแก้วหัดดื่มของเด็กอีกต่อไป

สำหรับประเทศไทย ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 369 กำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของขวดนมและภาชนะบรรจุนมสำหรับทารกและเด็กเล็ก รวมถึงเรื่องสาร BPA เพื่อคุ้มครองสุขภาพของเด็ก

วิธีลดการได้รับ BPA ในชีวิตประจำวัน

• เลือกขวดนมและภาชนะของลูกที่ระบุชัดว่าไม่มี BPA (BPA free) หรือทำจากวัสดุอื่น เช่น แก้ว ซิลิโคน หรือพลาสติกชนิดที่ไม่ใช่โพลีคาร์บอเนต

• ไม่ใส่ของร้อนจัดในภาชนะพลาสติกที่ไม่ทราบชนิด และไม่อุ่นอาหารในกล่องพลาสติกที่ไม่ได้ระบุว่าเข้าไมโครเวฟได้

• เปลี่ยนขวดนมหรือภาชนะที่เก่า ขุ่น หรือมีรอยขีดข่วน

• ทำตามคำแนะนำของผู้ผลิตเรื่องการล้างและการฆ่าเชื้อ

ขวดนม Mama’s Choice ทำจากอะไร

ถ้าคุณแม่กำลังมองหาขวดนมที่ตอบโจทย์เรื่อง BPA ได้ชัดเจน Mama’s Choice Anti-Colic Baby Bottle ทำจากซิลิโคนทั้งขวด และไม่มี BPA พทาเลต (phthalate) และพีวีซีในวัสดุ คุณแม่ไม่ต้องมานั่งเดาว่าพลาสติกเป็นชนิดไหน

เนื้อซิลิโคนนุ่ม บีบได้ ตกพื้นก็ไม่แตก ใช้ได้ทั้งนมแม่และนมผง ส่วนการต้มหรือนึ่งฆ่าเชื้อ ทำตามวิธีที่ระบุบนบรรจุภัณฑ์ได้เลย

ตัวขวดโค้งรับมือเล็ก ๆ ให้ลูกจับถือได้ถนัด จุกนมมีรูปทรงคล้ายเต้านมของคุณแม่ ฝาปิดสนิท พกใส่กระเป๋าออกนอกบ้านได้ไม่ต้องกลัวนมหก

ขวดยังมาพร้อมวาล์วระบายอากาศสีสดใส ออกแบบมาเพื่อลดอากาศที่เข้าไปในขวดขณะลูกดูดนม ถ้าลูกร้องไห้งอแงนานผิดปกติ อ่านเรื่องอาการโคลิคเพิ่มเติม และพาไปพบกุมารแพทย์นะคะ

ดูขวดนม Anti-Colic Baby Bottle ที่ Shopee

อ้างอิง 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

วิธีปั๊มนม รวมเรื่องที่คุณแม่มือใหม่ควรรู้เกี่ยวกับการปั๊มนม

โคลิคคืออะไร และ 9 วิธีรับมือเมื่อลูกร้องไห้ไม่หยุด

13 ขั้นตอนอาบน้ำเด็กแรกเกิด คุณแม่มือใหม่ทำได้