วิธีทำให้รอยแตกลายจางลง ทางการแพทย์และวิธีธรรมชาติ

คุณแม่หลายคนที่มีรอยแตกลายหลังคลอดอยากรู้ว่ารอยจะจางลงไหม และถ้าจะดูแล ต้องใช้เวลานานแค่ไหน บทความนี้รวบรวมคำตอบจากข้อมูลทางการแพทย์มาให้

รอยแตกลาย (striae) เกิดเมื่อผิวยืดขยายหรือหดตัวเร็ว เส้นใยคอลลาเจนและอีลาสตินที่พยุงผิวในชั้นหนังแท้จึงฉีกขาดเป็นแนว และเห็นเป็นรอยแตกลาย

รอยแตกลายเกิดได้กับทุกคน แต่พบบ่อยในคุณแม่ตั้งครรภ์และวัยรุ่นที่ร่างกายโตเร็ว รอยแตกลายไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ เป็นการเปลี่ยนแปลงของผิวที่พบได้บ่อย คุณแม่จะเลือกดูแลหรือไม่ดูแลก็ได้ตามที่สบายใจ

รอยแตกลายหายได้ไหม

รอยแตกลายเป็นการเปลี่ยนแปลงในชั้นหนังแท้ จึงมักอยู่ถาวรเหมือนแผลเป็น แต่สีของรอยมักค่อย ๆ จางลงเองตามเวลา จากสีแดงหรือม่วงช่วงแรกเป็นสีขาวเงินที่กลืนกับผิวมากขึ้น ส่วนใหญ่ใช้เวลาหลายเดือนถึงราวหนึ่งปีหรือนานกว่านั้น

ตามข้อมูลของ AAD วิธีที่มีหลักฐานว่าช่วยให้รอยดูจางลงได้ส่วนใหญ่เป็นหัตถการโดยแพทย์ผิวหนัง และมักได้ผลดีกว่าเมื่อรอยยังใหม่ ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับสภาพผิวของแต่ละคน และไม่มีวิธีไหนทำให้รอยหายไปทั้งหมด

แนวทางที่คุณแม่มักถามถึงแบ่งได้เป็นสองกลุ่ม คือหัตถการทางการแพทย์ และส่วนผสมทาผิวหรือวิธีธรรมชาติ

หัตถการทางการแพทย์

หัตถการเหล่านี้ทำโดยแพทย์ผิวหนัง ระหว่างตั้งครรภ์และให้นม แพทย์มักแนะนำให้รอไว้ก่อน หรือเลือกวิธีที่เหมาะกับช่วงนั้น

1. เลเซอร์

เลเซอร์ใช้แสงที่โฟกัสลงบนผิวเพื่อกระตุ้นให้ผิวสร้างคอลลาเจนใหม่ ทำให้รอยดูจางลงหรือสีใกล้เคียงผิวรอบข้างมากขึ้น มักต้องทำหลายครั้ง

2. ไมโครนีดลิง

ไมโครนีดลิง (microneedling) ใช้อุปกรณ์ที่มีเข็มเล็กมากเจาะผิวเป็นรูเล็ก ๆ เพื่อให้ผิวสร้างคอลลาเจนและอีลาสตินใหม่ AAD ระบุว่าวิธีนี้ช่วยให้ผิวบริเวณรอยแตกลายดูดีขึ้นได้ รวมถึงรอยเก่า

3. การลอกผิวด้วยสารเคมี

Chemical peeling คือการใช้กรด เช่น กรดไกลโคลิก ทาลงบนผิวชั้นนอกเพื่อผลัดเซลล์ผิว และกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนในชั้นลึก ทำให้รอยดูจางลง

หัตถการเหล่านี้บอกไม่ได้แน่ชัดว่าจะเห็นผลในกี่เดือน เพราะขึ้นอยู่กับสภาพรอย สภาพผิว และจำนวนครั้งที่ทำ

ทุกวิธีควรทำโดยแพทย์เท่านั้น เพราะมีความเสี่ยง เช่น ผิวระคายเคือง รอยดำหลังการอักเสบ ไม่เหมาะกับทุกสภาพผิว และค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง

อ่านเพิ่มเติม: ครีม ออยล์ หรือเซรั่มทาท้องลาย ต่างกันอย่างไร

ส่วนผสมทาผิวและวิธีธรรมชาติ

ส่วนผสมทาผิวหลายตัวถูกพูดถึงบ่อย แต่หลักฐานในคนส่วนใหญ่ยังมีน้อย สิ่งที่ทำได้แน่ ๆ คือช่วยให้ผิวชุ่มชื้นและนุ่มขึ้น

1. อัลฟาบิซาโบลอล

อัลฟาบิซาโบลอล (alpha bisabolol) เป็นสารที่พบในคาโมมายล์ ใช้ในสกินแคร์เพื่อช่วยให้ผิวรู้สึกสบาย และมีสารต้านอนุมูลอิสระ งานวิจัยเรื่องรอยแตกลายโดยตรงยังมีน้อย จึงยังสรุปไม่ได้ว่าช่วยเรื่องรอยได้

2. กรดไฮยาลูรอนิก

AAD ระบุว่ากรดไฮยาลูรอนิกที่ทาบนรอยแตกลายที่ยังใหม่อาจช่วยให้รอยดูจางลงได้บ้าง ส่วนรอยเก่าที่เป็นสีขาวแล้วยังไม่มีหลักฐานชัดเจน

ผลที่ได้คือรอยดูจางลงเล็กน้อย ไม่ใช่หายไป เพราะรอยแตกลายอยู่ในชั้นหนังแท้ และไม่มีผลิตภัณฑ์ทาผิวชนิดใดลบออกได้หมด

3. มะนาว ควรหลีกเลี่ยง

มะนาวมักถูกพูดถึงว่าช่วยให้ผิวสว่างขึ้นเพราะมีวิตามินซีและความเป็นกรด แต่การทาบนผิวโดยตรงมีความเสี่ยงมากกว่าประโยชน์

อย่าทาน้ำมะนาวสดบนผิวโดยตรง น้ำมะนาวเป็นกรดสูงและมีสารโซราเลน (psoralen) ซึ่งทำให้ผิวระคายเคืองรุนแรง เกิดผื่นแพ้สัมผัส ไปจนถึง phytophotodermatitis ซึ่งเป็นปฏิกิริยาของผิวต่อแสงแดดที่ทิ้งรอยดำเข้มไว้นานหลายเดือน ถ้าอยากใช้วิตามินซีกับผิว ให้เลือกผลิตภัณฑ์ที่ผลิตมาเพื่อทาผิว

4. ขมิ้น

ขมิ้นเป็นสมุนไพรที่คนไทยคุ้นเคยและใช้ทาผิวกันมานาน มีงานวิจัยในห้องปฏิบัติการเกี่ยวกับสารในขมิ้นกับเม็ดสีผิว แต่ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนในคนว่าช่วยเรื่องรอยแตกลายหรือจุดด่างดำบนหน้าท้อง

ถ้าอยากลอง ให้ผสมขมิ้นผงกับน้ำเปล่าหรือน้ำผึ้ง (ไม่ใช่น้ำมะนาว ด้วยเหตุผลข้างต้น) ทดสอบที่ท้องแขนก่อน ทาบาง ๆ แล้วล้างออก ขมิ้นอาจทำให้ผิวและเสื้อผ้าติดสีเหลือง และควรหยุดทันทีถ้าแสบหรือผิวแดง

5. ไนอะซินาไมด์

ไนอะซินาไมด์ (niacinamide) เป็นส่วนผสมที่ใช้แพร่หลายในสกินแคร์ ช่วยให้ผิวชุ่มชื้นและผิวดูสม่ำเสมอขึ้น แต่หลักฐานเรื่องรอยแตกลายโดยตรงยังมีจำกัด

ครีมและเซรั่มคู่ใจคุณแม่ช่วงตั้งครรภ์

ผิวหน้าท้อง สะโพก ต้นขา และหน้าอกที่ยืดขยายทุกวันมักแห้งตึงได้ง่าย การทาบำรุงสม่ำเสมอช่วยให้ผิวชุ่มชื้น นุ่ม และรู้สึกสบายขึ้นมาก Mama's Choice มี Stretch Mark Cream และ Stretch Mark Serum ที่คิดสูตรมาสำหรับช่วงนี้โดยเฉพาะ ใช้คู่กันได้ตั้งแต่ตั้งครรภ์จนหลังคลอด

Mama's Choice Stretch Mark Cream ครีมทาผิวช่วงตั้งครรภ์ มีส่วนผสมของ Lipobelle Soyaglycone (สารสกัดจากถั่วเหลือง) และว่านหางจระเข้ เติมความชุ่มชื้นให้ผิวที่กำลังยืดขยาย ลดความรู้สึกแห้งตึง เนื้อครีมซึมไว ไม่เหนอะหนะ จึงทาแล้วใส่เสื้อผ้าต่อได้เลย จากแบบสำรวจความพึงพอใจผู้บริโภค 2022 (n=78) คุณแม่ 98% รู้สึกว่าครีมซึมเข้าผิวง่าย และ 97% รู้สึกว่าทาแล้วสบายผิว ไม่เหนียวเหนอะหนะ (จดแจ้งกับ อย. เลขที่ 10-2-6600003112)

ในครีมยังมี เชียบัตเตอร์, น้ำมันมะกอก และ น้ำมันโจโจ้บา ช่วยให้ผิวชุ่มชื้น นุ่ม และแลดูเรียบเนียน

ส่วน Stretch Mark Serum เซรั่มทาผิวช่วงตั้งครรภ์ ช่วยบำรุงและกักเก็บความชุ่มชื้นให้ผิวหน้าท้อง ให้ผิวนุ่มและแลดูเรียบเนียน ในการทดสอบการใช้งานจริงโดยผู้บริโภค 2022 (n=29) คุณแม่ 90% เห็นด้วยว่าผิวรู้สึกชุ่มชื้นขึ้น และ 83% เห็นด้วยว่าผิวดูเรียบเนียนและชุ่มชื้นขึ้น (จดแจ้งกับ อย. เลขที่ 10-2-6600038970)

Mama's Choice Stretch Mark Serum มีส่วนผสมของ mugwort, alpha bisabolol และ niacinamide พร้อมน้ำมันจากพืช

ทั้งสองสูตรไม่มีพาราเบนและแอลกอฮอล์ คิดสูตรสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์และคุณแม่ให้นม ถ้าผิวแพ้ง่าย ลองทาที่ท้องแขนเล็กน้อยก่อน ผลที่รู้สึกได้ขึ้นอยู่กับสภาพผิวของแต่ละคน

วิธีใช้ Stretch Mark Cream และ Stretch Mark Serum คู่กัน

• ขั้นแรก ทา Mama's Choice Stretch Mark Serum บนผิวหน้าท้อง สะโพก ต้นขา หรือหน้าอก เพื่อบำรุงผิว

• นวดวนเบา ๆ จนเซรั่มซึมเข้าผิว

• ขั้นที่สอง ทา Mama's Choice Stretch Mark Cream ต่อบนบริเวณเดียวกัน เพื่อกักเก็บความชุ่มชื้นและให้ผิวนุ่มยืดหยุ่น

• ใช้วันละ 2 ครั้ง หลังอาบน้ำและก่อนนอน

หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณแม่เข้าใจรอยแตกลายมากขึ้น และเลือกวิธีดูแลที่สบายใจที่สุดสำหรับตัวเองนะคะ

บทความที่เกี่ยวข้อง: ประโยชน์ของ mugwort ในสกินแคร์

อ้างอิง

American Academy of Dermatology. Stretch Marks: Why They Appear and How to Get Rid of Them. Retrieved March 22, 2023, from https://www.aad.org/public/cosmetic/scars-stretch-marks/stretch-marks-why-appear

Cleveland Clinic (2022). Stretch Marks. Retrieved March 22, 2023, from https://my.clevelandclinic.org/health/articles/10785-stretch-marks

Shaikh, J. MedicineNet (2021). How Long Does It Take for Stretch Marks to Fade? Retrieved March 22, 2023, from https://www.medicinenet.com/how_long_does_it_take_for_stretch_marks_to_fade/article.htm

Watson, K. & Guthrie, C. Healthline (2021). How to Get Rid of Stretch Marks: 11 Ingredients to Try. Retrieved March 22, 2023, from https://www.healthline.com/health/home-remedies-for-stretch-marks