การนวดออกซิโทซิน วิธีนวดหลังให้คุณแม่ผ่อนคลาย ช่วงตั้งครรภ์และให้นม
การนวดออกซิโทซินคืออะไร เกี่ยวกับฮอร์โมนออกซิโทซินและการไหลของน้ำนมอย่างไร คนท้องนวดได้แค่ไหน พร้อมขั้นตอนนวดหลังทีละข้อที่คนในบ้านช่วยทำได้ใน 3–5 นาที

คุณแม่หลายคนสงสัยว่า "คนท้องนวดได้ไหม" คำตอบโดยทั่วไปคือได้ ถ้าเป็นการนวดเบา ๆ เพื่อผ่อนคลาย
การนวดผ่อนคลายบริเวณที่ไม่ใช่หน้าท้อง เช่น หลัง ไหล่ แขน ขา และเท้า ส่วนใหญ่ทำได้ระหว่างตั้งครรภ์ แต่ควรหลีกเลี่ยงการนวดกดจุดแรง ๆ การนวดดัดตัว และท่าที่ต้องนอนคว่ำหรือบิดตัว ยกเว้นทำโดยผู้ที่ผ่านการฝึกนวดสำหรับคนท้องโดยเฉพาะ ถ้าคุณแม่มีภาวะเสี่ยง เช่น เคยคลอดก่อนกำหนด มีเลือดออก หรือมีภาวะรกเกาะต่ำ ควรถามแพทย์ก่อนนวดทุกครั้งนะคะ
การนวดแบบหนึ่งที่คุณแม่อาจเคยได้ยินคือ "การนวดออกซิโทซิน" (Oxytocin Massage) เป็นการนวดหลังเบา ๆ ตามแนวกระดูกสันหลัง ใช้กันมากในช่วงหลังคลอดและให้นม เพื่อช่วยให้คุณแม่ผ่อนคลาย การสัมผัสที่อ่อนโยนและบรรยากาศสงบช่วยให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนออกซิโทซิน (Oxytocin) ซึ่งเกี่ยวข้องกับความรู้สึกผูกพันและผ่อนคลาย และการผ่อนคลายก็ช่วยให้ความเครียดลดลง
ออกซิโทซินเป็นหนึ่งในสองฮอร์โมนหลักของการให้นมลูก ฮอร์โมนอีกตัวคือโปรแลคติน (Prolactin) ซึ่งทำหน้าที่สร้างน้ำนม ส่วนออกซิโทซินทำให้กล้ามเนื้อรอบต่อมน้ำนมหดตัวจนน้ำนมไหลออกมา หรือที่เรียกว่ารีเฟล็กซ์การหลั่งน้ำนม (Let-down reflex) ความเครียด ความเจ็บปวด และความกังวลอาจทำให้รีเฟล็กซ์นี้ทำงานช้าลง การนวดผ่อนคลายก่อนให้นมหรือปั๊มนมจึงเป็นเทคนิคที่บางโรงพยาบาลสอนคุณแม่ เพื่อช่วยให้น้ำนมไหลออกได้ง่ายขึ้น ผลลัพธ์ต่างกันไปในแต่ละคน และไม่ได้ทำให้ร่างกายสร้างน้ำนมมากขึ้นโดยตรง
ช่วงตั้งครรภ์ ออกซิโทซินยังเป็นฮอร์โมนที่ทำให้มดลูกหดรัดตัวด้วย คุณแม่ที่ยังไม่คลอดจึงควรนวดหลังแบบเบา ๆ เพื่อผ่อนคลายเท่านั้น และเลี่ยงการกระตุ้นหัวนมหรือเต้านม ซึ่งอาจทำให้มดลูกหดรัดตัวได้
การนวดหลังเบา ๆ ยังเป็นช่วงเวลาดี ๆ ในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ โดยเฉพาะเมื่อคุณพ่อเป็นคนนวดให้ คุณแม่จะรู้สึกว่ามีคนดูแลและเป็นทีมเดียวกันในช่วงที่เหนื่อยที่สุด
สัมผัสง่าย ๆ ไม่กี่นาทีนี้ช่วยให้คุณแม่ได้พัก และเป็นโอกาสให้คุณพ่อมีส่วนร่วมในการดูแลลูกด้วย
ขั้นตอนการนวดออกซิโทซิน
-
ให้คุณแม่นั่งในท่าที่สบาย โน้มตัวไปข้างหน้าเล็กน้อย หันหน้าเข้าหาโต๊ะ วางแขนและศีรษะพักบนหมอน
-
คนนวดยืนหรือนั่งด้านหลัง เริ่มนวดจากต้นคอลงมาตามแนวกระดูกสันหลัง
-
กำมือหลวม ๆ ใช้นิ้วโป้งทั้งสองข้างวางขนานกับกระดูกสันหลัง ห่างจากกระดูกสันหลังราว 1–2 นิ้วมือ แล้วกดวนเป็นวงกลมเล็ก ๆ ไม่ใช่กดบนกระดูกสันหลังโดยตรง ทำราว 1 นาที
-
นวดแบบเดียวกันจากท้ายทอยออกไปถึงหัวไหล่ทั้งสองข้าง
-
นวดวนเป็นวงกลมไล่จากต้นคอลงมาถึงระดับใต้สะบัก หรือถึงระดับเอว แล้วไล่กลับขึ้นไปจากล่างขึ้นบน
-
ใช้ฝ่ามือลูบทั่วแผ่นหลังเบา ๆ จนคุณแม่รู้สึกผ่อนคลาย
-
ปิดท้ายด้วยการลูบหลังช้า ๆ ด้วยฝ่ามือที่อบอุ่น
โดยทั่วไปนวดครั้งละ 3–5 นาที หรือนานกว่านั้นได้ถ้าคุณแม่รู้สึกสบาย ถามคุณแม่ระหว่างนวดเสมอว่าแรงกดพอดีหรือไม่ และหยุดทันทีถ้าเจ็บหรือรู้สึกไม่สบาย
เมื่อร่างกายผ่อนคลาย คุณแม่มักรู้สึกสบายตัวและอารมณ์ดีขึ้น การนวดให้กันเป็นประจำยังช่วยให้คนในครอบครัวได้ใกล้ชิดและดูแลกันมากขึ้น
เคล็ดลับการนวดสำหรับคุณแม่ให้นม
-
ถอดเสื้อหรือใส่เสื้อเปิดหลัง ให้คนนวดสัมผัสผิวได้โดยตรง จะนวดได้ถนัดและรู้สึกถึงแรงกดชัดขึ้น
-
กินอะไรรองท้องและดื่มน้ำก่อนนวด คุณแม่จะได้ไม่หิวหรือกระหายระหว่างนวดและให้นม
-
นวดก่อนให้นมหรือก่อนปั๊มนม หรือนวดในช่วงที่คุณแม่อยากพักก็ได้
-
ใช้น้ำมันนวดช่วยให้มือลื่นและนวดได้นุ่มนวลขึ้น เลือกแบบที่ระบุว่าใช้ได้ช่วงตั้งครรภ์และให้นม และไม่ทาน้ำมันบริเวณเต้านมหรือหัวนมที่ลูกจะดูด
น้ำมันนวดที่ทำให้ช่วงเวลานี้น่ารอคอย
คุณแม่หลายบ้านเลือก Mama’s Choice Relaxing Massage Oil น้ำมันนวดตัวสูตรสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์และให้นม เนื้อน้ำมันลื่นไล้ให้มือคนนวดเคลื่อนได้นุ่มนวลไปตามแผ่นหลัง ทิ้งผิวให้นุ่มชุ่มชื้น พร้อมกลิ่นหอมที่ทำให้ห้องทั้งห้องรู้สึกผ่อนคลาย ส่วนผสมในสูตร ได้แก่
-
น้ำมันลาเวนเดอร์ ให้กลิ่นหอมนุ่มนวล
-
น้ำมันส้มและน้ำมันเกรปฟรุต ให้กลิ่นหอมสดชื่น
-
น้ำมันมะพร้าว ช่วยให้ผิวชุ่มชื้น
-
น้ำมันมะกอกและวิตามินอี ช่วยให้ผิวนุ่ม
ใช้ทาและนวดผิวกาย เช่น แผ่นหลัง ไหล่ แขน และขา ก่อนใช้ครั้งแรกลองทาผิวบริเวณเล็ก ๆ ก่อน
ซื้อ Relaxing Massage Oil ที่ Shopee
บทความที่เกี่ยวข้อง
คนท้องนวดได้ไหม น้ำมันนวดคนท้องต่างจากทั่วไปอย่างไร
นวดก่อนคลอด วิธีนวดคนท้องให้สบายตัวและผ่อนคลาย
ทำไมการผลิตน้ำนมของคุณแม่แต่ละคนจึงไม่เท่ากัน
7 เทคนิคดูแลการให้นมแม่สำหรับคุณแม่มือใหม่
เพียงไม่กี่นาทีกับสัมผัสที่ผ่อนคลาย ให้คุณแม่ได้ดูแลตัวเองทั้งกายและใจ ก่อนกลับไปดูแลลูกน้อยนะคะ
แชร์บทความนี้
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์ หากกังวลเรื่องสุขภาพของคุณแม่หรือลูก ปรึกษาคุณหมอที่ดูแลได้เสมอ