หน้าอกหลังให้นมลูก เปลี่ยนไปอย่างไร และดูแลตัวเองอย่างไรได้บ้าง

ตลอดช่วงตั้งครรภ์และให้นมลูก คุณแม่จะเห็นว่าหน้าอกเปลี่ยนไปมาก ทั้งรูปทรง ขนาด และความไวต่อการสัมผัส และเมื่อเริ่มให้นมลูกเต็มที่ หน้าอกก็อาจเปลี่ยนไปอีก

การตั้งครรภ์ทำให้หน้าอกของคุณแม่หลายคนดูหย่อนลง เล็กลง หรือนุ่มกว่าเดิม บางคนหน้าอกกลับมาใกล้เคียงก่อนตั้งครรภ์ บางคนก็ไม่เหมือนเดิม ทั้งสองแบบเป็นเรื่องปกติของร่างกายที่ผ่านการตั้งครรภ์และให้นมมา

คุณแม่หลายคนรู้สึกไม่มั่นใจกับหน้าอกที่เปลี่ยนไป และคิดว่าทำอะไรไม่ได้แล้ว ความจริงมีหลายอย่างที่ช่วยให้คุณแม่รู้สึกดีกับร่างกายตัวเองมากขึ้น Mama’s Choice จึงรวบรวมเรื่องที่ควรรู้เกี่ยวกับหน้าอกหลังให้นมลูก และสิ่งที่คุณแม่ทำได้เพื่อดูแลร่างกายและรู้สึกสบายตัวขึ้น

หน้าอกเปลี่ยนไปหลังให้นมลูกจริงไหม

หน้าอกเปลี่ยนไปทั้งระหว่างและหลังให้นม ในช่วงให้นม หน้าอกจะดูอวบอิ่มและใหญ่ขึ้น เพราะต่อมน้ำนมทำงานเพื่อสร้างน้ำนมให้ลูก เมื่อลูกหย่านม ต่อมน้ำนมจะค่อย ๆ หดตัวลง หน้าอกจึงดูเล็กลงและนุ่มลงกว่าตอนให้นม

การให้นมไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่ทำให้หน้าอกเปลี่ยน อายุ น้ำหนักที่ขึ้นลงระหว่างตั้งครรภ์ จำนวนครั้งที่ตั้งครรภ์ และพันธุกรรม ก็มีผลเช่นกัน

หัวนมหลังให้นม

ระหว่างตั้งครรภ์ ฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนที่สูงขึ้นทำให้หัวนมใหญ่ขึ้น ลานนมสีเข้มขึ้น และบางคนเห็นเส้นหรือริ้วบนผิว ส่วนการให้นมลูกจากเต้าต่อเนื่องอาจทำให้เจ็บหัวนมได้ โดยเฉพาะช่วงแรก ถ้าเจ็บมากหรือเจ็บนาน ควรปรึกษาคุณหมอหรือคลินิกนมแม่เพื่อดูท่าการเข้าเต้า

ให้นมลูกทำให้หน้าอกหย่อนคล้อยหรือไม่

ความเชื่อที่ว่าการให้นมลูกทำให้หน้าอกหย่อนคล้อยนั้นไม่ถูกต้องทั้งหมด การศึกษาพบว่าหน้าอกที่หย่อนลงเกิดจากการยืดตัวของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่พยุงเต้านม หรือเส้นเอ็นคูเปอร์ (Cooper’s ligaments) ซึ่งยืดออกตั้งแต่ช่วงตั้งครรภ์ แปลว่าไม่ว่าคุณแม่จะให้นมลูกจากเต้าหรือไม่ หน้าอกก็อาจหย่อนลงได้เหมือนกัน คุณแม่จึงไม่ต้องกังวลว่าการให้นมจะเป็นสาเหตุ

ให้นมลูกทำให้หน้าอกเล็กลงหรือไม่

คำตอบคือไม่ใช่การให้นมโดยตรง แต่เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนและต่อมน้ำนม Deedra Franke ที่ปรึกษาด้านการให้นมแม่ประจำ Mercy Medical Center อธิบายว่า “ตลอดช่วงให้นม หน้าอกของคุณแม่จะเต็มไปด้วยน้ำนม แต่หลังจากลูกหย่านม ต่อมน้ำนมจะหยุดสร้างน้ำนม ขนาดของหน้าอกจึงเปลี่ยนไปอีกครั้ง ซึ่งเป็นกระบวนการปกติที่เกิดได้กับคุณแม่ทุกคน”

10 วิธีดูแลร่างกายและหน้าอกหลังให้นมลูก

คุณแม่แต่ละคนมีปัจจัยต่างกัน ทั้งอายุ พันธุกรรม น้ำหนักก่อนตั้งครรภ์ และสุขภาพโดยรวม หน้าอกจึงเปลี่ยนไปไม่เหมือนกัน วิธีด้านล่างไม่ได้เปลี่ยนโครงสร้างของเต้านม แต่ช่วยให้คุณแม่ดูแลร่างกาย ผิว และท่าทางได้ดีขึ้น

1. ออกกำลังกายกล้ามเนื้อหน้าอกสม่ำเสมอ

การออกกำลังกายไม่ได้ทำให้ต่อมน้ำนม ไขมัน หรือเอ็นในเต้านมเปลี่ยนไป แต่ช่วยให้กล้ามเนื้อหน้าอกที่อยู่ใต้เต้านมแข็งแรงขึ้น ซึ่งช่วยให้ทรวงอกดูกระชับขึ้นได้ ลองท่าเหล่านี้เมื่อคุณหมออนุญาตให้ออกกำลังกายหลังคลอดแล้ว

• ดัมเบล ยืนตัวตรง ย่อเข่าเล็กน้อย ถือดัมเบลน้ำหนักเบาทั้งสองมือ แล้วชกตรงไปด้านหน้าสลับกัน ประมาณ 20 ครั้งต่อเซต

• วิดพื้นแบบคุกเข่า คุกเข่าลงกับพื้น วางมือห่างกันประมาณช่วงไหล่ โน้มตัวไปข้างหน้าให้ลำตัวตรง งอศอกลดหน้าอกลงใกล้พื้น ค้างไว้ครู่หนึ่ง แล้วดันกลับท่าเดิม ทำ 10–20 ครั้งตามกำลัง

2. ลดน้ำหนักอย่างค่อยเป็นค่อยไป

คุณแม่หลังคลอดหลายคนอยากกลับไปมีรูปร่างแบบเดิมเร็ว ๆ แต่การลดน้ำหนักเร็วเกินไปอาจทำให้ผิวและหน้าอกดูหย่อนลงมากกว่าเดิม และอาจกระทบปริมาณน้ำนมในช่วงให้นมด้วย

ค่อย ๆ ลดน้ำหนักอย่างสม่ำเสมอ กินอาหารให้ครบหมู่ และเลือกวิธีที่เหมาะกับสุขภาพของตัวเองนะคะ

3. บำรุงผิวให้ชุ่มชื้น

ผิวบริเวณหน้าอกยืดขยายมาตลอดช่วงตั้งครรภ์และให้นม จึงแห้งได้ง่าย การทาครีมหรือโลชั่นบำรุงผิวทุกวันช่วยให้ผิวชุ่มชื้น นุ่ม และดูเรียบเนียนขึ้น แม้จะไม่ได้เปลี่ยนรูปทรงของเต้านม

ถ้าอยากขัดผิว ให้ใช้สครับเนื้อละเอียดหรือใยขัดตัวขัดเบา ๆ สัปดาห์ละครั้งหรือสองครั้งก็พอ เลี่ยงบริเวณหัวนมและลานนม โดยเฉพาะในช่วงที่ยังให้นมอยู่

4. ปรับท่าทาง

คุณแม่หลายคนท่าทางเปลี่ยนไปตั้งแต่ช่วงตั้งครรภ์ และยิ่งช่วงให้นมที่ต้องก้มอุ้มลูกบ่อย ไหล่ก็มักห่อไปข้างหน้า การยืนหรือเดินหลังค่อมไหล่ห่อทำให้หน้าอกดูหย่อนกว่าที่เป็นจริง

ลองฝึกยืดไหล่และหลังให้ตรง เปิดอก ไหล่ผ่อนคลาย ท่าทางที่ดีช่วยให้ทรวงอกดูได้รูปขึ้น และยังช่วยลดอาการปวดคอและหลังได้ด้วย

5. เลือกอาหารที่มีประโยชน์

ช่วงให้นมควรกินอาหารให้ครบหมู่และหลากหลาย ลดอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูงหรือของทอดมาก ๆ ซึ่งทำให้น้ำหนักขึ้นได้ง่าย แล้วเพิ่มธัญพืช ผัก ผลไม้ และไขมันดีอย่างน้ำมันมะกอก ถั่ว และปลา

อาหารที่ดีช่วยให้ร่างกายแข็งแรง และผิวก็ได้สารอาหารที่จำเป็นไปด้วย แต่อาหารชนิดใดชนิดหนึ่งไม่ได้ทำให้หน้าอกกระชับขึ้นโดยตรง

6. อาบน้ำอุ่นสบาย ๆ

หลายคนชอบอาบน้ำอุ่นสลับน้ำเย็นเพราะรู้สึกสดชื่น ทำได้ถ้าคุณแม่รู้สึกสบาย แต่ยังไม่มีหลักฐานว่าช่วยให้หน้าอกกระชับขึ้น ที่สำคัญคืออย่าใช้น้ำร้อนจัด เพราะทำให้ผิวแห้ง หลังอาบน้ำให้ทาครีมบำรุงผิวทันทีตอนผิวยังหมาด ๆ

7. ปรับท่าให้นม

การให้นมในท่าที่คุณแม่ต้องก้มตัวลงหาลูกนาน ๆ เช่น วางลูกไว้บนที่นอนแล้วโน้มตัวลงไปให้นม ทำให้ปวดหลังและไหล่ได้ ลองใช้หมอนรองให้นมยกตัวลูกขึ้นมาหาเต้า แทนที่คุณแม่จะก้มลงไปหาลูก ขอคำแนะนำเรื่องท่าให้นมจากคุณหมอ พยาบาล หรือคลินิกนมแม่ได้

8. หย่านมแบบค่อยเป็นค่อยไป

เมื่อถึงเวลาหย่านม ค่อย ๆ ลดจำนวนมื้อนมจากเต้าทีละน้อย จะช่วยให้ร่างกายค่อย ๆ ลดการสร้างน้ำนม ลดโอกาสคัดเต้าหรือท่อน้ำนมอุดตัน และให้เวลาเนื้อเยื่อของเต้านมได้ปรับตัว

คุณแม่ขอคำปรึกษาเรื่องการหย่านมจากผู้เชี่ยวชาญด้านนมแม่ได้ และนี่คือเคล็ดลับการหย่านมเล็ก ๆ น้อย ๆ

• ค่อย ๆ เปลี่ยนจากการดูดเต้าเป็นนมแม่ใส่ขวดในบางมื้อ

• ใช้ช่วงที่ลูกกำลังสนใจเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ชวนลูกหัดดื่มนมจากถ้วยหัดดื่ม

• ถ้าลูกเริ่มกินอาหารตามวัยแล้ว ผสมนมแม่ลงในอาหารบด เพื่อให้ลูกค่อย ๆ คุ้นเคย

• เมื่อลูกคุ้นกับอาหารบดแล้ว ค่อย ๆ เพิ่มมื้ออาหารและลดมื้อนมลง

9. งดสูบบุหรี่

การสูบบุหรี่ไม่ดีต่อร่างกายในทุกด้าน มีการศึกษาพบว่าบุหรี่ทำให้ผิวซ่อมแซมตัวเองได้ช้าลง และเกี่ยวข้องกับผิวแห้งกร้าน ริ้วรอยก่อนวัย และหน้าอกหย่อนคล้อย ถ้าคุณแม่สูบบุหรี่และอยากเลิก ปรึกษาคุณหมอหรือสายด่วนเลิกบุหรี่ 1600 ได้

10. สวมเสื้อชั้นในที่พยุงได้พอดี

หลังคลอด คุณแม่อาจยังไม่อยากซื้อเสื้อผ้าใหม่จนกว่ารูปร่างจะเข้าที่ แต่เสื้อชั้นในเป็นของที่ควรเลือกให้พอดีตั้งแต่ช่วงตั้งครรภ์ไปจนถึงหลังคลอด

เสื้อชั้นในสำหรับคุณแม่ให้นมควรยืดหยุ่น ใส่สบาย พอดีตัว พยุงหน้าอกได้ดี และปรับให้เข้ากับรูปร่างที่เปลี่ยนไปได้ การหาเสื้อชั้นในที่พอดีอาจไม่ง่าย แต่เสื้อชั้นในที่หลวมหรือคับเกินไปจะพยุงเต้านมได้ไม่ดีและทำให้ไม่สบายตัว

คุณแม่จึงควรเลือกเสื้อชั้นในที่ออกแบบมาสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์และให้นม Sherry A. Ross แพทย์ด้านสุขภาพผู้หญิงประจำ Providence Saint John’s Health Center แนะนำว่า คุณแม่ควรใส่เสื้อชั้นในที่พยุงเนื้อเยื่อเต้านมได้ดีระหว่างทำกิจกรรมในแต่ละวัน เพราะช่วยลดอาการปวดและช่วยพยุงเต้านมในช่วงให้นม

เธอยังแนะนำให้ซื้อเสื้อชั้นในชุดใหม่หลังให้นมไปแล้ว 3–6 เดือน เพราะถึงตอนนั้นร่างกายและหน้าอกปรับตัวเข้ากับขนาดใหม่แล้ว ส่วนเสื้อชั้นในแบบมีโครงหรือแบบแฟชั่น เก็บไว้ใส่ภายหลังก็ได้

Maternity Nursing Bra เสื้อชั้นในให้นมที่ใส่สบายได้ทั้งวัน

ถ้ากำลังมองหาเสื้อชั้นในตัวใหม่ Mama’s Choice Maternity Nursing Bra คือเสื้อชั้นในให้นมแบบไม่มีโครงเหล็กที่คุณแม่ใส่ได้ทุกวัน ตั้งแต่ช่วงตั้งครรภ์ไปจนถึงช่วงให้นม

• ไม่มีโครงเหล็ก เนื้อผ้านุ่มและมีส่วนผสมของสแปนเด็กซ์ ยืดหยุ่นตามรูปร่าง ใส่สบายได้ทั้งวัน (ส่วนผสมของผ้าต่างกันตามไซซ์ ดูรายละเอียดในหน้าสินค้า)

• ให้นมได้โดยไม่ต้องถอด สายมีตะขอที่ปลดลงได้ คุณแม่เปิดคัพให้นมหรือปั๊มนมได้ทันที

• ตะขอหลัง 3 แถว ปรับระดับได้ตามรูปร่างที่เปลี่ยนไป ตั้งแต่ท้องจนถึงช่วงให้นม

ดู Maternity Nursing Bra ที่ Shopee

—

ทั้งหมดนี้คือสิ่งที่คุณแม่ทำได้เพื่อดูแลร่างกายและหน้าอกหลังให้นมลูก การเปลี่ยนแปลงของหน้าอกเป็นเรื่องที่คุณแม่ทุกคนเจอ และหน้าอกของแต่ละคนก็เปลี่ยนไปไม่เหมือนกัน ค่อย ๆ ดูแลตัวเองโดยไม่ต้องเร่ง และให้เวลาร่างกายที่เพิ่งผ่านการตั้งครรภ์และให้นมมาได้ปรับตัวนะคะ

บทความที่เกี่ยวข้อง

วิธีเลือกเสื้อชั้นในให้นมที่พอดีสำหรับคุณแม่ให้นม

7 ท่าออกกำลังกายหลังคลอดสำหรับคุณแม่