ปวดเมื่อยระหว่างตั้งครรภ์ เกิดจากอะไร และ 7 วิธีดูแลตัวเอง

หลังตึง เอวล้า ขาหนักตั้งแต่บ่าย อาการปวดเมื่อยเป็นเพื่อนที่คุณแม่ตั้งครรภ์แทบทุกคนต้องเจอ ข่าวดีคือมีหลายวิธีง่าย ๆ ที่ช่วยให้สบายตัวขึ้นได้ มาดูกันว่าอาการเหล่านี้เกิดจากอะไร และคุณแม่ดูแลตัวเองที่บ้านได้อย่างไรบ้าง

ปวดเมื่อยระหว่างตั้งครรภ์เกิดจากอะไร

คุณแม่ส่วนใหญ่รู้สึกปวดเมื่อยได้ในทุกไตรมาส และถือเป็นอาการที่พบได้ทั่วไปของการตั้งครรภ์

อาการปวดเมื่อยเกิดได้ทั่วร่างกาย แต่บริเวณที่คุณแม่บ่นกันบ่อยที่สุดคือหลัง เอว และขา

สาเหตุมีหลายอย่าง เช่น การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนที่ทำให้เอ็นและข้อต่อหลวมขึ้น น้ำหนักที่เพิ่มขึ้น ท่าทางที่เปลี่ยนไปตามขนาดท้อง ความเครียด การนอนหลับไม่เพียงพอ ไปจนถึงการเจ็บป่วย เช่น ไข้หวัดใหญ่

1. ปวดหลังและเอว

เมื่อท้องใหญ่ขึ้น จุดศูนย์ถ่วงของร่างกายจะเลื่อนมาด้านหน้า คุณแม่จึงมักแอ่นหลังโดยไม่รู้ตัว กล้ามเนื้อหลังและเอวต้องทำงานหนักขึ้นจนตึงและปวด

มดลูกที่โตขึ้นยังอาจกดเส้นประสาทบริเวณใกล้เคียง ทำให้ปวดร้าวไปถึงกระดูกเชิงกราน ก้น หรือต้นขาได้

2. ปวดขา

น้ำหนักของมดลูกที่เพิ่มขึ้นกดลงบริเวณเชิงกรานและหลัง ขาจึงต้องรับน้ำหนักมากขึ้น คุณแม่บางคนยังมีอาการตะคริวที่น่องโดยเฉพาะตอนกลางคืน

ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนที่สูงขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ก็อาจมีส่วนทำให้กล้ามเนื้อและหลอดเลือดบริเวณขาทำงานต่างไปจากเดิม จนรู้สึกขาหนักและล้าง่าย

ดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อปวดเมื่อยระหว่างตั้งครรภ์

อาการปวดเมื่อยส่วนใหญ่ไม่อันตราย และดีขึ้นได้ด้วยการดูแลตัวเองตามวิธีด้านล่าง แต่ควรไปพบแพทย์โดยเร็วถ้าปวดรุนแรง ปวดร่วมกับมีไข้ เลือดออกทางช่องคลอด ปวดบีบท้องเป็นจังหวะสม่ำเสมอ หรือขาข้างเดียวบวมแดงและปวด เพราะอาจเป็นสัญญาณของภาวะที่ต้องได้รับการรักษา

1. อาบน้ำอุ่น

การอาบน้ำอุ่นเป็นวิธีง่าย ๆ ที่ช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัวและรู้สึกสบายขึ้น ใช้น้ำอุ่นพอสบาย ไม่ร้อนจัด และระวังการลื่นในห้องน้ำ เพราะช่วงนี้การทรงตัวอาจไม่ดีเท่าเดิม

2. ใช้เข็มขัดพยุงครรภ์

คุณแม่บางคนรู้สึกสบายขึ้นเมื่อใช้อุปกรณ์ช่วยพยุงหน้าท้อง เช่น Mama’s Choice Pregnancy Belt เข็มขัดพยุงครรภ์ที่โอบรอบหน้าท้องและช่วยพยุงน้ำหนักครรภ์

ตัวผ้าเป็นโพลีเอสเตอร์ 70% และสแปนเดกซ์ 30% ยืดหยุ่นตามรูปร่าง ใส่สบาย ปรับให้กระชับพอดีตัวได้ ไม่ควรรัดแน่นจนอึดอัด ถ้าสวมแล้วรู้สึกไม่สบาย ให้ถอดออกแล้วค่อยปรับใหม่

อีกอุปกรณ์ที่คุณแม่คุ้นเคยคือหมอนสำหรับคนท้อง ใช้รองหน้าท้องและหลังตอนนอน

ส่วนคุณแม่ที่ยังทำงานนอกบ้านหรือต้องยืนเดินนาน ๆ เข็มขัดพยุงครรภ์เป็นตัวเลือกที่สวมใส่ระหว่างวันได้สะดวกกว่า ใส่ไว้ใต้เสื้อผ้าได้ ช่วยพยุงหน้าท้องไว้ตลอดวันทำงาน

3. นอนตะแคง

การปรับท่านอนหลับช่วยให้คุณแม่สบายตัวขึ้นได้มาก ท่าที่มักแนะนำสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ โดยเฉพาะตั้งแต่ไตรมาสที่ 3 คือท่านอนตะแคง

เคล็ดลับคือวางหมอนไว้ระหว่างขา และรองใต้ท้องหรือด้านหลัง แล้วนอนตะแคงข้างที่สบาย จะงอเข่าข้างเดียวหรือทั้งสองข้างก็ได้

ช่วงท้องโต ควรเลี่ยงการนอนหงายนาน ๆ เพราะมดลูกอาจกดหลอดเลือดใหญ่ ทำให้รู้สึกหน้ามืดหรือไม่สบายตัวได้

4. ออกกำลังกายเบา ๆ

องค์กรด้านสูติกรรมหลายแห่งแนะนำให้คุณแม่ตั้งครรภ์ที่สุขภาพดีออกกำลังกายแบบแอโรบิกระดับปานกลางรวมประมาณ 150 นาทีต่อสัปดาห์ เช่น เดินเร็ว ซึ่งช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรง ลดอาการตึง และดีต่อสุขภาพโดยรวม

นอกจากการเดินเร็ว คุณแม่เลือกการออกกำลังกายเบา ๆ อื่นได้ เช่น เดินเล่น ว่ายน้ำ หรือโยคะสำหรับคนท้อง

คุณแม่แต่ละคนมีเงื่อนไขสุขภาพต่างกัน ก่อนเริ่มออกกำลังกาย ควรปรึกษาแพทย์ที่ฝากครรภ์ว่าแบบไหนเหมาะกับตัวเองนะคะ

5. กินอาหารให้ครบหมู่

อาหารครบ 5 หมู่ช่วยให้ร่างกายได้สารอาหารที่ต้องการระหว่างตั้งครรภ์ และลดโอกาสขาดสารอาหารบางชนิด เช่น ธาตุเหล็ก ซึ่งเมื่อขาดจะทำให้อ่อนเพลียและเหนื่อยง่าย ดื่มน้ำให้เพียงพอระหว่างวันด้วย

6. ใช้ยาแก้ปวดเฉพาะตามคำแนะนำของแพทย์

ถ้าปวดมากจนใช้ชีวิตประจำวันลำบาก ควรปรึกษาแพทย์ก่อนกินยาแก้ปวดทุกชนิด ยาบางกลุ่ม เช่น ยาแก้อักเสบอย่างไอบูโพรเฟน มักไม่แนะนำระหว่างตั้งครรภ์ เว้นแต่แพทย์สั่ง แพทย์จะเลือกยาและขนาดที่เหมาะกับอายุครรภ์ และตรวจดูว่าอาการปวดมีสาเหตุอื่นหรือไม่

7. นวดผ่อนคลาย

อีกวิธีที่คุณแม่หลายคนชอบคือการนวดสำหรับคนท้อง ซึ่งทำได้ที่บ้าน โดยให้คุณพ่อหรือคนในบ้านช่วยนวดเบา ๆ แต่ควรศึกษาวิธีนวดที่เหมาะกับคนท้องก่อน และเลี่ยงการกดแรงบริเวณหน้าท้อง

ถ้าอยากไปนวดนอกบ้าน ควรเลือกร้านที่มีนักนวดผ่านการอบรมการนวดคนท้องโดยเฉพาะ และแจ้งอายุครรภ์ทุกครั้ง

การนวดสำหรับคนท้องอาจช่วยให้คุณแม่

• รู้สึกปวดหลังและปวดข้อน้อยลง

• รู้สึกว่าเลือดไหลเวียนดีขึ้น

• รู้สึกขาเบาสบายขึ้น

• กล้ามเนื้อคลายตึง และปวดศีรษะจากความตึงเครียดน้อยลง

• ผ่อนคลายความเครียดและความกังวล

• มีอาการกล้ามเนื้อเกร็งน้อยลง

• นอนหลับได้ดีขึ้น

ถ้าคุณแม่มีภาวะแทรกซ้อน เช่น ความดันโลหิตสูง หรือแพทย์ให้พักผ่อนอย่างเคร่งครัด ควรถามแพทย์ก่อนนวด

บทความที่เกี่ยวข้อง

คนท้องปวดหลัง อันตรายหรือไม่ และดูแลอย่างไร

10 เคล็ดลับการสวมใส่คอร์เซ็ทสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์

นวดก่อนคลอด วิธีนวดคนท้องให้สบายตัวและผ่อนคลาย

ถ้าคุณแม่กำลังมองหาตัวช่วยให้วันที่เหนื่อยล้าสบายขึ้น Mama’s Choice มี Pregnancy Belt เข็มขัดพยุงครรภ์ผ้ายืดที่ช่วยพยุงหน้าท้องระหว่างวัน และ Mama’s Choice Relaxing Massage Oil ออยล์สำหรับนวดตัว ให้คุณพ่อช่วยนวดเบา ๆ ก่อนนอน เป็นช่วงเวลาพักผ่อนเล็ก ๆ ของคุณแม่ ดูรายละเอียดและสั่งซื้อได้ที่ Shopee