ยาสีฟันสำหรับคนท้อง ตั้งครรภ์แล้วจำเป็นต้องเปลี่ยนไหม

คุณแม่กำลังแปรงฟันอยู่ดี ๆ ก็ต้องรีบหยุดเพราะคลื่นไส้ วันต่อมาก็เป็นแบบเดิม นานวันเข้า การแปรงฟันก็กลายเป็นเรื่องที่คุณแม่อยากเลื่อนออกไป

เรื่องที่น่ากังวลจริง ๆ อยู่ตรงนี้ ไม่ใช่ยี่ห้อยาสีฟัน การตั้งครรภ์ไม่ได้ทำให้ต้องเปลี่ยนยาสีฟัน แต่คุณแม่หลายคนก็เปลี่ยน และเหตุผลส่วนใหญ่คือรสชาติกับฟองที่ทำให้คลื่นไส้

ในช่องปากเปลี่ยนไปอย่างไรเมื่อตั้งครรภ์

ฮอร์โมนที่เปลี่ยนไปทำให้เหงือกไวต่อคราบพลัคมากขึ้น เหงือกบวมและเลือดออกเวลาแปรงฟันจึงเป็นอาการที่พบบ่อยมาก บ่อยจนมีชื่อเรียกเฉพาะว่าเหงือกอักเสบจากการตั้งครรภ์

อาการขย้อนก็ไวขึ้นด้วย การแปรงฟันซี่ด้านในอาจทำให้คลื่นไส้ กรดในกระเพาะไหลย้อนขึ้นมาบ่อยขึ้น ทั้งจากอาการแพ้ท้องและกรดไหลย้อน และกรดก็ทำให้ชั้นเคลือบฟันอ่อนแอลง

พฤติกรรมการกินก็เปลี่ยนไปเช่นกัน กินจุบจิบบ่อยขึ้น และทุกครั้งที่กิน ช่องปากจะมีสภาพเป็นกรดอยู่ราว 20 นาที

ทำไมคุณแม่บางคนจึงเปลี่ยนยาสีฟัน

เหตุผลที่ถูกพูดถึงบ่อยที่สุดคือรสชาติและฟอง

ยาสีฟันรสมินต์จัดและฟองเยอะมักทำให้คุณแม่คลื่นไส้ในไตรมาสแรก บางคนจึงแปรงเร็วขึ้น แปรงน้อยครั้งลง หรือข้ามไปเลย ซึ่งเป็นเรื่องที่ควรแก้มากกว่า

ยาสีฟันที่รสอ่อนกว่าและฟองน้อยกว่า ซึ่งมักเป็นเพราะไม่มี SLS ช่วยให้คุณแม่แปรงฟันวันละสองครั้งได้ง่ายขึ้น ระหว่างตั้งครรภ์ ยาสีฟันที่ช่วยได้จริงคือยาสีฟันที่คุณแม่ใช้ได้ทุกวัน

SLS ยังทำให้บางคนระคายเคืองในช่องปาก และช่องปากที่บอบบางกว่าปกติในช่วงนี้ก็ระคายเคืองได้ง่ายขึ้น

สิ่งที่ควรดูบนฉลาก

รสชาติอ่อน มินต์ที่ฉุนเป็นสิ่งที่ทำให้คลื่นไส้บ่อย รสที่นุ่มนวลกว่าช่วยให้คุณแม่แปรงฟันได้ครบวันละสองครั้ง

ไม่มี SLS สารทำความสะอาดชนิดนี้ทำให้เกิดฟองมากจนเต็มปากและรู้สึกแน่น ในบางคนยังเกี่ยวข้องกับแผลร้อนในที่เป็นซ้ำ ๆ

มีเลขที่ใบรับจดแจ้ง อย. ตรวจสอบเลขได้จากระบบสืบค้นผลิตภัณฑ์ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เพื่อให้รู้ว่าเป็นเครื่องสำอางที่วางขายถูกกฎหมาย

มีฟลูออไรด์หรือไม่ เป็นเรื่องที่ควรคุยกับทันตแพทย์ของคุณแม่ ไม่ใช่ตัดสินจากบทความใด ๆ ฟลูออไรด์มีหลักฐานชัดเจนว่าช่วยป้องกันฟันผุ และในผู้ใหญ่ที่บ้วนทิ้งได้ ความเสี่ยงจากการกลืนก็น้อย คุณแม่บางคนเลือกแบบไม่มีฟลูออไรด์ โดยใช้สารทางเลือกอย่างไฮดรอกซีอะพาไทต์เพื่อช่วยคืนแร่ธาตุให้ฟัน บางคน โดยเฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงฟันผุสูง ยังคงได้รับคำแนะนำให้ใช้ฟลูออไรด์ หากคุณแม่เลือกแบบไม่มีฟลูออไรด์ ให้แจ้งตอนไปตรวจ เพื่อให้ทันตแพทย์ประเมินความเสี่ยงฟันผุโดยรวมของคุณแม่ได้

ดูแลฟันในช่วงที่คลื่นไส้

การแปรงฟันทันทีหลังอาเจียนจะยิ่งกัดกร่อนเคลือบฟันที่กำลังอ่อนตัว ให้บ้วนปากด้วยน้ำเปล่า หรือน้ำผสมเบกกิ้งโซดาหนึ่งช้อนชาก่อน แล้วรอประมาณ 30 นาทีค่อยแปรง

ถ้าแปรงฟันไม่ไหวจริง ๆ ให้เช็ดฟันด้วยผ้าก๊อซชุบน้ำหมาด ๆ และบ้วนปากด้วยน้ำยาบ้วนปากที่ไม่มีแอลกอฮอล์ เป็นทางเลือกชั่วคราว ซึ่งดีกว่าการข้ามไปเลย

เลื่อนเวลาแปรงฟันไปช่วงที่คลื่นไส้น้อยที่สุดของวัน ไม่จำเป็นต้องแปรงทันทีหลังตื่นนอน ใช้ยาสีฟันแค่ขนาดเท่าเม็ดถั่ว แปรงขนนุ่ม และเริ่มจากบริเวณที่แปรงง่ายที่สุด

เหงือกที่อักเสบต้องการแปรงที่นุ่มกว่า ไม่ใช่การแปรงที่ห่างขึ้น และซอกฟันก็ยังต้องทำความสะอาดทุกวัน

ทำไมเรื่องนี้จึงเป็นมากกว่าความสบาย

เหงือกอักเสบจากการตั้งครรภ์ที่ปล่อยไว้อาจลุกลามเป็นโรคปริทันต์ งานวิจัยจำนวนหนึ่งเชื่อมโยงโรคเหงือกรุนแรงกับผลลัพธ์การตั้งครรภ์ที่ไม่ค่อยดี แม้ความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลจะยังไม่แน่ชัดทั้งหมด

ที่ชัดเจนคือ เหงือกที่แข็งแรงทำให้คุณแม่สบายกว่า และการดูแลก็ไม่ยาก

ถ้าคุณแม่กับทันตแพทย์ตกลงกันว่าจะใช้แบบไม่มีฟลูออไรด์ Mama’s Choice Non-Fluoride Toothpaste ยาสีฟันสูตรไม่มีฟลูออไรด์ ทำมาเพื่อคุณแม่ตั้งครรภ์และให้นมโดยเฉพาะ ไม่มี SLS จึงฟองน้อย ไม่ล้นปากชวนคลื่นไส้ รสมินต์อ่อน ๆ แปรงได้สบายแม้ในวันที่แพ้ท้อง มีมิสวาก (ไม้ถูฟัน) ช่วยทำความสะอาดฟัน มินต์และคลอโรฟิลล์ช่วยให้ลมหายใจหอมสดชื่น และอัลลันโทอินช่วยให้ช่องปากรู้สึกสบายขณะแปรง สูตรไม่มีพาราเบน แอลกอฮอล์ และไตรโคลซาน ไม่แต่งสี ผ่านการทดสอบการระคายเคือง ได้รับการรับรองฮาลาล จดแจ้งกับ อย. เลขที่ 10-2-6700033454

การไปพบทันตแพทย์ยังจำเป็น

การรักษาฟันตามปกติทำได้ระหว่างตั้งครรภ์ และไตรมาสที่สองมักเป็นช่วงที่สบายที่สุดสำหรับการรักษา

แจ้งอายุครรภ์ของคุณแม่ให้ทันตแพทย์ทราบ เพราะมีผลต่อการจัดท่าบนเก้าอี้ การเลือกยาชา และการตัดสินใจเรื่องเอกซเรย์ ซึ่งโดยทั่วไปทำได้เมื่อมีเสื้อตะกั่วป้องกัน แต่ถ้าไม่เร่งด่วน ทันตแพทย์มักเลื่อนไปหลังคลอด

ให้รีบไปตรวจทันทีหากมีเลือดออกจากเหงือกไม่หยุด ปวดฟัน เหงือกบวมมีหนอง หรือมีก้อนที่เหงือก ก้อนที่โตขึ้นระหว่างตั้งครรภ์มักไม่ร้ายแรงและมักเล็กลงหลังคลอด แต่ก็ควรให้แพทย์ยืนยัน

อย่าเลื่อนการตรวจเพราะความกลัว ฟันผุที่ปล่อยไว้จนติดเชื้อมีความเสี่ยงมากกว่าการทำฟันที่วางแผนไว้อย่างดีมากนะคะ