น้ำหนักหลังคลอด 6 เรื่องที่ช่วยได้ แม้ยังไม่พร้อมออกกำลังกาย
หลังคลอดน้ำหนักลดลงเองได้แค่ไหน ควรเริ่มดูแลเรื่องน้ำหนักเมื่อไร พร้อม 6 เรื่องที่คุณแม่ทำได้โดยยังไม่ต้องออกกำลังกาย ตั้งแต่ให้ร่างกายฟื้นตัว ตั้งเป้าที่เป็นไปได้ อาหาร ไปจนถึงการพักผ่อน

ระหว่างตั้งครรภ์ คุณแม่ที่น้ำหนักก่อนท้องอยู่ในเกณฑ์ปกติมักมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นราว 11.5–16 กิโลกรัมตลอด 9 เดือน ซึ่งเป็นน้ำหนักที่ร่างกายต้องใช้เลี้ยงลูกและเตรียมพร้อมสำหรับการให้นม หลังคลอด คุณแม่หลายคนเริ่มกังวลว่าน้ำหนักจะลดลงเมื่อไร
ข้อมูลจาก MedlinePlus ระบุว่าคุณแม่ส่วนใหญ่น้ำหนักลดลงราวครึ่งหนึ่งของที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ภายใน 6 สัปดาห์หลังคลอด ส่วนที่เหลือมักค่อย ๆ ลดลงในช่วงหลายเดือนต่อมา การตั้งเป้าให้น้ำหนักกลับมาใกล้เคียงก่อนท้องภายใน 6–12 เดือนจึงเป็นเป้าหมายที่สมเหตุสมผล

การดูแลน้ำหนักหลังคลอดไม่ได้เป็นแค่เรื่องรูปร่าง ถ้าน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นตอนท้องค้างอยู่นาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพบางอย่างได้ เช่น
-
โรคอ้วน
-
เบาหวานชนิดที่ 2 และโรคหัวใจ
-
ภาวะแทรกซ้อนในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไป
-
เบาหวานขณะตั้งครรภ์ในท้องถัดไป
ช่วงหลังคลอด คุณแม่ทั้งเหนื่อยและนอนไม่พอ เพราะต้องตื่นตามเวลาของลูก ร่างกายยังฟื้นตัวจากการคลอด และอาจยังไม่พร้อมออกกำลังกาย Mama’s Choice จึงรวบรวมเรื่องที่คุณแม่ทำได้ในชีวิตประจำวันเพื่อดูแลน้ำหนักอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยไม่ต้องกดดันตัวเอง
6 เรื่องที่ช่วยดูแลน้ำหนักหลังคลอด
1. ให้ร่างกายฟื้นตัวก่อน
หลังคลอด ร่างกายต้องใช้เวลาฟื้นตัว การลดอาหารเร็วเกินไปอาจทำให้ฟื้นตัวช้าและเหนื่อยกว่าเดิม คำแนะนำทั่วไปคือรออย่างน้อย 6 สัปดาห์หลังคลอด หรือราว 2 เดือนสำหรับคุณแม่ที่ให้นม เพื่อให้การให้นมเข้าที่ก่อน แล้วค่อยเริ่มปรับเรื่องอาหารเพื่อดูแลน้ำหนัก

2. ตั้งเป้าที่เป็นไปได้จริง
เมื่อร่างกายพร้อมแล้ว สิ่งสำคัญคือการตั้งเป้าที่เหมาะสม จะได้ไม่กดดันตัวเอง MedlinePlus แนะนำว่าคุณแม่ที่ให้นมลดได้ราวครึ่งกิโลกรัมกว่า ๆ ต่อสัปดาห์ก็เพียงพอ โดยกินอาหารที่มีประโยชน์ในปริมาณที่เหมาะสม การลดเร็วกว่านี้อาจทำให้เหนื่อยล้าและไม่มีแรงดูแลลูก
ร่างกายแต่ละคนเปลี่ยนแปลงในจังหวะของตัวเอง การเปรียบเทียบกับคุณแม่คนอื่นหรือภาพในโซเชียลมีเดียมักทำให้เครียดโดยไม่จำเป็น

3. การให้นมลูกใช้พลังงานเพิ่มขึ้น
พญ.สุธีรา เอื้อไพโรจน์กิจ อธิบายว่า คุณแม่ที่น้ำหนักระหว่างตั้งครรภ์เพิ่มขึ้นตามเกณฑ์ (ไตรมาสแรกแทบไม่เพิ่ม ไตรมาสที่ 2 และ 3 เพิ่มไตรมาสละราว 6 กิโลกรัม รวมราว 12 กิโลกรัม) และให้นมลูกเอง มักมีน้ำหนักกลับสู่ระดับเดิมภายใน 1–6 เดือนโดยไม่ต้องออกกำลังกาย
ช่วงให้นม ร่างกายต้องการพลังงานเพิ่มจากปกติราว 500 กิโลแคลอรีต่อวัน คุณหมอยังแนะนำว่า คุณแม่ที่ให้นมลูก 1 คนต้องการน้ำราว 2 ลิตรต่อวัน และถ้าปั๊มเก็บอีกวันละ 20–30 ออนซ์ ให้ดื่มเพิ่มอีกราว 1 ลิตร รวมเป็นราว 3 ลิตร คุณแม่ที่ให้นมและอยากดูแลน้ำหนักจึงไม่ควรอดอาหาร พลังงานที่เหมาะสมขึ้นกับรูปร่างและกิจกรรมของแต่ละคน ถ้าไม่แน่ใจ ปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการได้
การให้นมช่วยให้ร่างกายใช้พลังงานมากขึ้น แต่น้ำหนักของคุณแม่แต่ละคนลดลงไม่เท่ากัน คุณแม่ที่ไม่ได้ให้นมหรือให้นมผสมก็ดูแลน้ำหนักได้ด้วยอาหารและการพักผ่อนเช่นกัน

4. ผ้ารัดหน้าท้อง ตัวช่วยให้ขยับตัวคล่องขึ้น
คุณแม่หลายคนใส่ผ้ารัดหน้าท้องช่วงหลังคลอด เพราะรู้สึกว่าหน้าท้องและหลังได้รับการพยุง ลุก นั่ง และอุ้มลูกได้มั่นใจขึ้น ข้อดีที่คุณแม่มักพูดถึง ได้แก่
-
รู้สึกว่าหน้าท้องและหลังได้รับการพยุง
-
ช่วยให้นั่งและยืนหลังตรงได้ง่ายขึ้น
-
ลุก นั่ง และเดินได้สะดวกขึ้นในช่วงแรกหลังคลอด
ผ้ารัดหน้าท้องไม่ได้ลดน้ำหนักหรือไขมัน หน้าที่ของมันคือพยุงตัวให้คุณแม่ใช้ชีวิตช่วงพักฟื้นได้สบายขึ้น ใส่ให้กระชับพอดี ไม่แน่นจนอึดอัดหรือหายใจไม่สะดวก ส่วนคุณแม่ผ่าคลอดรอให้แผลแห้งดีก่อนเริ่มใส่
ถ้ากำลังมองหาตัวที่ใส่สบาย Mama’s Choice มี Adjustable Corset ผ้ารัดหน้าท้องหลังคลอดที่คุณแม่หลายคนเลือกใส่ช่วงพักฟื้น
-
เนื้อผ้ายืดหยุ่น ระบายอากาศได้ดี ผ้าโพลีเอสเตอร์และสแปนเด็กซ์ ใส่สบายในอากาศร้อน
-
ปรับความกระชับได้เอง ด้วยเทปตีนตุ๊กแก ตามรูปร่างที่เปลี่ยนไปในแต่ละสัปดาห์
-
มีโครงเสริมด้านหลัง ช่วยพยุงหลังและช่วยให้ผ้าอยู่ทรง ไม่ม้วนพับง่าย
5. เลือกอาหารให้เหมาะกับช่วงหลังคลอด
เคล็ดลับการกินเพื่อดูแลน้ำหนักอย่างปลอดภัยในช่วงหลังคลอด
-
กินให้ครบทุกมื้อ คุณแม่มือใหม่หลายคนวุ่นกับการดูแลลูกจนลืมกิน การอดมื้อทำให้ไม่มีแรง และมักทำให้หิวจนกินมากเกินไปในมื้อต่อไป
-
ดูปริมาณพลังงานแต่พอดี ร่างกายผู้หญิงทั่วไปต้องการพลังงานราว 2,000 กิโลแคลอรีต่อวัน และคุณแม่ให้นมต้องการเพิ่มขึ้นอีก ตามที่เล่าไว้ในข้อ 3 ไม่ควรกินน้อยเกินไปช่วงให้นม
-
แบ่งเป็นมื้อเล็ก ๆ 5–6 มื้อต่อวัน เน้นของว่างที่มีประโยชน์
-
กินอาหารเช้า แม้ก่อนหน้านี้จะไม่ค่อยกิน อาหารเช้าช่วยให้มีพลังงานและไม่หมดแรงก่อนสิ้นวัน
-
กินช้า ๆ จะรู้ตัวว่าอิ่มเมื่อไร และไม่กินเกินความต้องการ
-
เลือกของว่างที่มีไฟเบอร์และโปรตีน งานวิจัยพบว่าโปรตีนช่วยให้อิ่มนานขึ้น ตัวอย่างของว่าง เช่น ขนมปังโฮลวีตกับไข่ต้ม แครอทแท่ง กรีกโยเกิร์ต ถั่ว ชีส และผลไม้
-
ดื่มน้ำให้เพียงพอ วางขวดน้ำไว้ตรงที่ให้นมลูกเป็นประจำ จะได้ดื่มทุกครั้งที่ให้นม และดื่มเมื่อรู้สึกกระหาย
-
ลดของหวานและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล เช่น น้ำอัดลม น้ำหวาน ชานมไข่มุก และขนมที่มีไขมันทรานส์ อาหารเหล่านี้ให้พลังงานสูงแต่สารอาหารน้อย และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและโรคหัวใจ อ่านฉลากโภชนาการเวลาเลือกซื้อ
-
เลือกผลไม้ทั้งผลแทนน้ำผลไม้ ผลไม้ทั้งผลมีไฟเบอร์มากกว่าและทำให้อิ่มนานกว่า
-
เลือกอาหารต้ม นึ่ง ย่าง หรืออบแทนอาหารทอด ช่วยลดไขมันที่ไม่จำเป็น
-
ลดอาหารแปรรูป เช่น ฟาสต์ฟู้ด อาหารสำเร็จรูป มันฝรั่งทอด คุกกี้ และลูกอม ซึ่งมักมีน้ำตาล ไขมัน เกลือ และพลังงานสูง หันมากินอาหารที่ปรุงสดมากขึ้น
-
งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ แอลกอฮอล์ให้พลังงานโดยไม่มีสารอาหาร และผ่านไปในน้ำนมได้ คุณแม่ที่ให้นมจึงควรงด
6. พักผ่อนเท่าที่ทำได้
เรื่องนี้อาจยากสำหรับคุณแม่ที่ต้องตื่นตามลูก แต่ถ้ามีคนช่วยให้ได้นอนมากขึ้น คุณแม่จะมีสุขภาพกายและใจที่ดีขึ้น มีงานวิจัยพบว่าการนอนไม่พอเกี่ยวข้องกับความอยากอาหารที่มากขึ้นและน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น

เรื่องที่ Mama’s Choice รวบรวมมาเป็นเรื่องที่คุณแม่ค่อย ๆ ทำได้ทีละนิด ร่างกายเพิ่งทำงานหนักมาตลอด 9 เดือนและผ่านการคลอดมา ให้เวลากับตัวเอง ขอความช่วยเหลือจากคุณพ่อหรือคนรอบข้าง และดูแลสุขภาพของตัวเองไปพร้อมกับลูก ถ้ากังวลเรื่องน้ำหนักหรือการกิน ปรึกษาแพทย์ในการตรวจหลังคลอดได้ค่ะ
บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ประโยชน์สำหรับคุณแม่และลูกน้อย
รอยแตกลายเกิดจากอะไร ครีม ออยล์ หรือเซรั่มต่างกันอย่างไร
ผ้ารัดหน้าท้องหลังคลอด เรื่องที่คุณแม่ควรรู้ก่อนใส่
แชร์บทความนี้
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์ หากกังวลเรื่องสุขภาพของคุณแม่หรือลูก ปรึกษาคุณหมอที่ดูแลได้เสมอ



