เพศสัมพันธ์หลังคลอด เริ่มได้เมื่อไหร่ และท่าไหนสบายตัว

ถ้าคุณแม่กำลังสงสัยเรื่องเพศสัมพันธ์หลังคลอด ไม่ว่าจะเป็นเริ่มได้เมื่อไหร่ ท่าไหนสบายตัว หรือมีเรื่องอื่นที่กังวลใจ บทความนี้จาก Mama’s Choice รวบรวมคำตอบไว้ให้

หลังคลอด ร่างกายและอารมณ์ของคุณแม่เปลี่ยนไปมาก การรู้สึกอารมณ์แปรปรวน ไม่มั่นใจเรื่องเพศสัมพันธ์ หรือมีความต้องการลดลง เป็นเรื่องปกติที่คุณแม่หลายคนเจอ สิ่งที่ช่วยได้คือการเข้าใจร่างกายของตัวเอง รู้วิธีกลับมามีเพศสัมพันธ์อย่างค่อยเป็นค่อยไป และพูดคุยกับคู่ของตัวเองอย่างเปิดใจ

เลือกอ่านหัวข้อที่คุณแม่สงสัยได้เลย

เริ่มมีเพศสัมพันธ์หลังคลอดได้เมื่อไหร่

มีเพศสัมพันธ์หลังคลอดจะท้องไหม

สิ่งที่ควรคำนึงก่อนกลับมามีเพศสัมพันธ์

เตรียมตัวก่อนมีเพศสัมพันธ์หลังคลอด

5 ท่าที่ไม่กดทับแผลหลังคลอด

ทำไมความต้องการทางเพศลดลงหลังคลอด

อาการผิดปกติที่ควรไปพบแพทย์

เริ่มมีเพศสัมพันธ์หลังคลอดได้เมื่อไหร่

ระยะเวลาที่คุณแม่กลับมามีเพศสัมพันธ์ได้ต่างกันไปตามวิธีคลอดและการฟื้นตัวของแต่ละคน

คลอดธรรมชาติ

คุณหมอมักแนะนำให้รอประมาณ 4–6 สัปดาห์หลังคลอด ให้น้ำคาวปลาหมด แผลฝีเย็บหายดี และมดลูกกลับเข้าที่ก่อน

ผ่าคลอด

คุณแม่ที่ผ่าคลอดมักได้รับคำแนะนำให้รออย่างน้อย 6–8 สัปดาห์ หรือจนกว่าคุณหมอจะตรวจแล้วอนุญาต

ไม่ว่าจะคลอดด้วยวิธีไหน ให้ฟังร่างกายของตัวเอง และถามคุณหมอในวันนัดตรวจหลังคลอดก่อนกลับมามีเพศสัมพันธ์นะคะ

มีเพศสัมพันธ์หลังคลอดจะท้องไหม

คำตอบคือ “ท้องได้” โอกาสมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับหลายอย่าง

กำลังให้นมลูก การให้นมลูกช่วยคุมกำเนิดได้ระดับหนึ่ง เพราะการดูดนมกระตุ้นฮอร์โมนโปรแลกติน (prolactin) ซึ่งยับยั้งการตกไข่ แต่จะได้ผลเฉพาะเมื่อครบทุกข้อ คือ ลูกอายุไม่เกิน 6 เดือน ลูกกินนมแม่จากเต้าอย่างเดียวหรือเกือบทั้งหมด ให้นมห่างกันไม่เกิน 4 ชั่วโมงตอนกลางวันและไม่เกิน 6 ชั่วโมงตอนกลางคืน และประจำเดือนยังไม่กลับมา ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่ง โอกาสท้องจะสูงขึ้น

ประจำเดือนยังไม่มา คุณแม่ท้องได้แม้ประจำเดือนหลังคลอดยังไม่มา เพราะไข่ตกก่อนประจำเดือนครั้งแรกได้

มีเพศสัมพันธ์ช่วง 1 เดือนแรกหลังคลอด โอกาสท้องน้อย แต่ก็ไม่ใช่ศูนย์ แม้คุณแม่จะให้นมลูกสม่ำเสมอ

ถ้าคุณแม่ยังไม่พร้อมมีลูกคนต่อไป อย่าพึ่งการให้นมหรือการที่ประจำเดือนยังไม่มาเพียงอย่างเดียว ปรึกษาคุณหมอเรื่องวิธีคุมกำเนิดที่เหมาะกับช่วงให้นม จะอุ่นใจกว่านะคะ

สิ่งที่ควรคำนึงก่อนกลับมามีเพศสัมพันธ์

ร่างกายและจิตใจของคุณแม่แต่ละคนต่างกัน บางคนพร้อมเร็ว บางคนต้องใช้เวลานานกว่า ปัจจัยที่ควรคำนึง ได้แก่

1. การฟื้นตัวของร่างกาย

ร่างกายหลังคลอดควรฟื้นตัวก่อนกลับมามีเพศสัมพันธ์ ซึ่งอาจใช้เวลาตั้งแต่ 6 สัปดาห์ไปจนถึงหลายเดือน ขึ้นอยู่กับวิธีคลอดและสภาพร่างกาย ถ้ารีบเกินไป อาจเจ็บหรือรู้สึกไม่สบาย โดยเฉพาะคุณแม่ที่มีแผลฉีกขาดบริเวณช่องคลอด

2. ความพร้อมทางอารมณ์

การมีลูกเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในชีวิต และส่งผลต่ออารมณ์และความต้องการทางเพศได้มาก คุณแม่ไม่จำเป็นต้องรีบ รอจนกว่าจะรู้สึกพร้อม และบอกความกังวลกับคู่ของตัวเองได้เสมอ

3. ปัญหาสุขภาพ

คุณแม่ที่มีปัญหาสุขภาพหลังคลอด เช่น มดลูกหย่อน หรือกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ อาจต้องรอนานขึ้นหรือระวังเป็นพิเศษ ถ้ามีโรคประจำตัว ควรถามคุณหมอก่อน

4. การคุมกำเนิด

ถ้ายังไม่พร้อมตั้งครรภ์อีก ควรคุมกำเนิดทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ปรึกษาคุณหมอได้ว่าวิธีไหนเหมาะกับร่างกายและช่วงให้นมของคุณแม่

5. ชีวิตประจำวัน

ลองดูว่าชีวิตช่วงนี้เป็นอย่างไร เช่น อดนอนแค่ไหน มีเรื่องเครียดอะไร และมีเวลาให้ตัวเองบ้างหรือไม่ การได้พักผ่อนบ้างช่วยให้คุณแม่พร้อมทั้งกายและใจมากขึ้น

เตรียมตัวก่อนมีเพศสัมพันธ์หลังคลอด

ขั้นตอนเหล่านี้ช่วยให้คุณแม่กลับมามีเพศสัมพันธ์ได้อย่างสบายตัวและลดโอกาสบาดเจ็บ

1. รอให้คุณหมอตรวจก่อน

ถ้าคุณแม่ยังกังวลเรื่องร่างกายหรือจิตใจ รอให้คุณหมอตรวจหลังคลอดและอนุญาตก่อน คุณหมอจะดูว่าแผลหายดีหรือยัง และมีอะไรที่ต้องระวังเป็นพิเศษหรือไม่

2. บริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน

การบริหารแบบคีเกล (Kegel) ช่วยให้กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานที่อ่อนแรงลงจากการตั้งครรภ์และการคลอดกลับมาแข็งแรงขึ้น ช่วยควบคุมการกลั้นปัสสาวะ และลดความเสี่ยงของอวัยวะในอุ้งเชิงกรานหย่อน

วิธีทำคล้ายการขมิบ โดยเกร็งกล้ามเนื้อเหมือนกำลังกลั้นปัสสาวะ ค้างไว้ 3–5 วินาที แล้วคลาย เมื่อกล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้น ค่อย ๆ เพิ่มเวลาเกร็งค้างจนได้ประมาณ 10 วินาที ทำอย่างน้อยวันละ 10 ครั้งอย่างต่อเนื่อง

3. ฟื้นฟูร่างกาย

การออกกำลังกายช่วยให้คุณแม่มีเรี่ยวแรงกลับมาหลังคลอด เริ่มจากกิจกรรมเบา ๆ เช่น เดิน หรือโยคะหลังคลอด เมื่อคุณหมออนุญาตแล้ว

4. หาวิธีผ่อนคลาย

การหายใจลึก ๆ การทำสมาธิ และการนวด ช่วยให้คุณแม่ผ่อนคลายจากความเครียด ลดความกังวล และนอนหลับได้ดีขึ้น

การนวดเบา ๆ จากคู่ของตัวเองเป็นวิธีที่ทั้งผ่อนคลายและช่วยให้ได้ใกล้ชิดกันอีกครั้ง อ่านเพิ่มเติมเรื่องการนวดออกซิโทซินได้ ถ้าอยากให้ช่วงเวลานี้พิเศษขึ้น ลองใช้น้ำมันนวดกลิ่นอโรมาของ Mama’s Choice ที่ทำสูตรมาสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์และให้นม

Mama’s Choice Relaxing Massage Oil

ส่วนผสมในสูตร

🌿 น้ำมันลาเวนเดอร์

🌿 น้ำมันส้ม

🌿 น้ำมันเกรปฟรุต

🌿 น้ำมันมะพร้าว

🌿 น้ำมันมะกอก

🌿 วิตามินอี

กลิ่นหอมสดชื่นของลาเวนเดอร์และส้มช่วยให้บรรยากาศผ่อนคลาย ส่วนน้ำมันมะพร้าวและน้ำมันมะกอกทำให้มือลื่น นวดง่าย ผิวรู้สึกนุ่มชุ่มชื้นหลังนวด ใช้นวดผิวกายเท่านั้น ไม่ทาบริเวณหัวนมหรือจุดซ่อนเร้น

5. เตรียมสารหล่อลื่น

ช่วงให้นม ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนต่ำ ช่องคลอดจึงแห้งกว่าปกติ สารหล่อลื่นสูตรน้ำช่วยให้รู้สึกสบายขึ้น ค่อย ๆ เริ่มอย่างช้า ๆ และบอกคู่ของตัวเองทันทีถ้ารู้สึกเจ็บ

5 ท่าที่ไม่กดทับแผลหลังคลอด

ร่างกายของคุณแม่แต่ละคนไม่เหมือนกัน ท่าที่สบายสำหรับคนหนึ่งอาจไม่ใช่สำหรับอีกคน ค่อย ๆ ลองอย่างระมัดระวัง พูดคุยกับคู่ของตัวเองเมื่อรู้สึกไม่สบายตัวหรือไม่สบายใจ และปรึกษาคุณหมอถ้ามีข้อสงสัย

1. ท่าช้อน (Spooning)

นอนตะแคงข้างกัน โดยคุณพ่ออยู่ด้านหลัง ท่านี้ไม่กดทับหน้าท้อง จึงเหมาะกับคุณแม่ที่เพิ่งคลอด โดยเฉพาะคุณแม่ที่ผ่าคลอด

2. ท่าคุณแม่อยู่ด้านบน (Woman on Top)

คุณแม่นั่งอยู่ด้านบน จึงควบคุมความลึกและจังหวะได้เอง ช่วยลดความเจ็บหรือความไม่สบาย และไม่มีน้ำหนักกดทับหน้าท้อง

3. ท่านอนหงายหนุนหมอน (Missionary with Pillows)

คุณแม่นอนหงาย ใช้หมอนหนุนใต้สะโพกให้ยกขึ้นเล็กน้อย และให้คุณพ่อรับน้ำหนักตัวเองไว้ ไม่ทิ้งน้ำหนักลงบนท้องคุณแม่ ท่านี้ช่วยให้สอดใส่ไม่ลึกเกินไป เหมาะกับช่วงที่เพิ่งกลับมามีเพศสัมพันธ์

4. ท่าคุกเข่าแบบปรับ (Modified Doggy Style)

คุณแม่อยู่ในท่าคุกเข่า แต่ใช้ข้อศอกหรือแขนท่อนล่างและเข่ารับน้ำหนักแทนมือ หรือเอนตัวพักแขนไว้บนขอบเตียงก็ได้

5. ท่านอนตะแคงหันหน้าเข้าหากัน (Side-by-Side)

ท่านี้คล้ายท่าช้อน แต่ทั้งคู่นอนตะแคงหันหน้าเข้าหากัน ไม่กดทับหน้าท้องหรือแผลผ่าคลอด และได้มองหน้ากันระหว่างช่วงเวลานี้

ทำไมความต้องการทางเพศลดลงหลังคลอด

ความต้องการทางเพศที่ลดลงหลังคลอดเป็นเรื่องที่คุณแม่มือใหม่จำนวนมากเจอ ไม่ได้แปลว่ามีอะไรผิดปกติ สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่

• ฮอร์โมนที่เปลี่ยนไป ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจน โปรเจสเตอโรน และเทสโทสเตอโรนที่เปลี่ยนไประหว่างตั้งครรภ์และหลังคลอด เกี่ยวข้องกับความต้องการทางเพศ และช่วงให้นม ช่องคลอดมักแห้งกว่าปกติ

• ร่างกายยังฟื้นตัว หลังคลอด ร่างกายต้องใช้เวลาฟื้นตัว คุณแม่อาจเหนื่อยล้า หรือเจ็บระหว่างมีเพศสัมพันธ์ ความสนใจเรื่องนี้จึงลดลงได้

• ความเครียด การเป็นแม่มือใหม่และการดูแลลูกทั้งวันทั้งคืนทำให้เครียดได้ คุณแม่บางคนอาจมีความวิตกกังวล อารมณ์แปรปรวนหลังคลอด หรือภาวะซึมเศร้าหลังคลอด ถ้ารู้สึกเศร้า หมดความสนใจในสิ่งต่าง ๆ นานเกิน 2 สัปดาห์ ควรปรึกษาคุณหมอ

ชีวิตที่เปลี่ยนไปเมื่อมีลูก ทั้งเรื่องเวลา ร่างกาย และจิตใจ ทำให้คุณแม่เครียดได้โดยไม่รู้ตัว คุณแม่หลายคนอาจไม่ค่อยมีเวลาดูแลตัวเอง และรู้สึกไม่คุ้นกับร่างกายที่มีรอยแตกลาย ผิวที่หย่อนลง หรือผมที่ร่วงมากขึ้นหลังคลอด ความรู้สึกเหล่านี้เป็นเรื่องธรรมดา และร่างกายของคุณแม่ผ่านเรื่องยิ่งใหญ่มาแล้ว

การได้มีเวลาดูแลตัวเองสักเล็กน้อยช่วยให้รู้สึกดีขึ้นได้ แค่ห้านาทีหลังอาบน้ำกับครีมบำรุงผิวที่ชอบ ก็ช่วยให้กลับมารู้สึกดีกับร่างกายตัวเอง Mama’s Choice Stretch Mark Cream เป็นครีมบำรุงผิวกายที่คุณแม่หลายคนใช้ต่อเนื่องตั้งแต่ตั้งครรภ์จนหลังคลอด เนื้อครีมบางเบา ซึมไว ทาแล้วรู้สึกเย็นสบายผิว กลิ่นหอมอ่อน ๆ มีส่วนผสมของไอโซฟลาโวนจากถั่วเหลือง ว่านหางจระเข้ เชียบัตเตอร์ น้ำมันมะกอก และน้ำมันโจโจบา ช่วยเติมความชุ่มชื้นให้ผิวหน้าท้อง สะโพก และต้นขา ผิวนุ่ม แลดูเรียบเนียน ไม่แห้งตึง สูตรไม่มีพาราเบน พทาเลต และแอลกอฮอล์ จดแจ้งกับ อย. เลขที่ 10-2-6600003112

Mama’s Choice Stretch Mark Cream ครีมบำรุงผิวช่วงตั้งครรภ์และหลังคลอด

คุณแม่หลายคนชอบใช้ผ้ารัดหน้าท้องหลังคลอด เพราะช่วยพยุงหน้าท้องและหลังเวลาลุกนั่ง อุ้มลูก หรือเดินไปมาในบ้าน ผ้ารัดหน้าท้องของ Mama’s Choice มีโครงช่วยพยุงหลัง และปรับความกระชับได้ด้วยเทปตีนตุ๊กแกตามที่ใส่สบาย ใส่ได้ทั้งคุณแม่คลอดธรรมชาติและผ่าคลอด คุณแม่ผ่าคลอดควรรอให้แผลหายดีและถามคุณหมอก่อนเริ่มใส่ และไม่ควรรัดแน่นจนอึดอัดหรือหายใจไม่สะดวก

Mama’s Choice Breathable Corset

ผ้ารัดหน้าท้องหลังคลอด ปรับระดับได้

อาการผิดปกติที่ควรไปพบแพทย์

บางครั้งคุณแม่อาจมีอาการผิดปกติหลังกลับมามีเพศสัมพันธ์ ถ้ามีอาการต่อไปนี้ ควรไปพบแพทย์

• เจ็บไม่หาย ถ้าเจ็บทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์และไม่ดีขึ้น อาจมีสาเหตุที่ต้องตรวจ เช่น แผลยังหายไม่ดี ช่องคลอดแห้งมาก อุ้งเชิงกรานอักเสบ ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หรืออวัยวะในอุ้งเชิงกรานหย่อน

• เลือดออกมาก เลือดออกมากระหว่างหรือหลังมีเพศสัมพันธ์ อาจเป็นสัญญาณของการบาดเจ็บที่ปากมดลูกหรือในช่องคลอด

• ตกขาวผิดปกติ ตกขาวมีกลิ่นเหม็นหรือสีเปลี่ยนไปหลังมีเพศสัมพันธ์ อาจเป็นการติดเชื้อราหรือแบคทีเรีย ซึ่งต้องได้รับการรักษาจากแพทย์

• มีไข้ ปวดท้องน้อยมาก หรือน้ำคาวปลากลับมามีกลิ่นเหม็น ควรไปพบแพทย์โดยเร็ว

ส่วนการดูแลความสะอาดจุดซ่อนเร้นในชีวิตประจำวัน คุณแม่หลายคนเลือก Mama’s Choice Refreshing Feminine Wash ที่ทำสูตรมาสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์และให้นม ทำความสะอาดจุดซ่อนเร้นภายนอกอย่างอ่อนโยน ช่วยระงับกลิ่นอับชื้น ใช้แล้วรู้สึกสะอาดสดชื่นมั่นใจ มีส่วนผสมของชาเขียว พรีไบโอติกส์ และดอกบัว จดแจ้งกับ อย. เลขที่ 10-2-6500024613

Mama’s Choice Refreshing Feminine Wash

หวังว่าบทความนี้จะช่วยตอบคำถามที่คุณแม่หลังคลอดสงสัยได้ครบ ขอให้คุณพ่อคุณแม่มือใหม่ทุกคนมีความสุขกับช่วงเวลานี้กับลูกน้อย และค่อย ๆ กลับมาใกล้ชิดกันในจังหวะที่ทั้งคู่พร้อมนะคะ

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ:

ผ้ารัดหน้าท้องหลังคลอด จำเป็นไหม และควรรู้อะไรบ้าง

ผมร่วงหลังคลอด 7 วิธีดูแลเส้นผมสำหรับคุณแม่

6 วิธีดูแลน้ำหนักหลังคลอดโดยไม่ต้องออกกำลังกายหนัก

7 วิธีทำความสะอาดจุดซ่อนเร้นระหว่างตั้งครรภ์