ขาและเท้าบวมหลังคลอด เกิดจากอะไร และ 5 วิธีดูแลตัวเอง

เพิ่งคลอดแท้ ๆ ทำไมขากับเท้ายังบวมกว่าตอนท้องเสียอีก คุณแม่หลายคนสงสัยเรื่องนี้ บทความนี้อธิบายว่าอาการบวมหลังคลอดเกิดจากอะไร แบบไหนเป็นเรื่องปกติ แบบไหนต้องรีบพบแพทย์ และคุณแม่ดูแลตัวเองอย่างไรได้บ้าง

หลังคลอดหลายคนคิดว่าร่างกายจะกลับเป็นเหมือนเดิมทันที แต่ความจริงร่างกายยังเปลี่ยนแปลงต่อไปอีกหลายสัปดาห์ อาการบวมก็เป็นหนึ่งในนั้น

ระหว่างตั้งครรภ์ ร่างกายเก็บน้ำและเลือดไว้มากกว่าปกติเพื่อเลี้ยงลูกและเตรียมพร้อมสำหรับการคลอด หลังคลอดร่างกายจะค่อย ๆ ขับน้ำส่วนเกินออกทางปัสสาวะและเหงื่อ คุณแม่จึงอาจปัสสาวะบ่อยและเหงื่อออกมากในช่วงแรก คุณแม่ที่ได้รับน้ำเกลือระหว่างคลอดหรือผ่าคลอดอาจบวมมากขึ้นในช่วงไม่กี่วันแรก อาการบวมมักค่อย ๆ ยุบภายในราว 1–2 สัปดาห์

อาการบวมหลังคลอดพบบ่อยที่ขา ข้อเท้า และเท้า แต่ก็บวมที่มือ แขน ใบหน้า และหน้าท้องได้เช่นกัน

แม้ส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องปกติ แต่อาการบวมบางแบบเป็นสัญญาณของภาวะที่อันตราย ถ้ามีอาการต่อไปนี้ ควรไปพบแพทย์ทันที ไม่ต้องรอดูอาการ

อาการบวมหลังคลอดที่ต้องรีบพบแพทย์

• ปวดศีรษะมาก มึนงง ตาพร่ามัว หรือหน้าและมือบวมขึ้นเร็ว อาจเป็นสัญญาณของภาวะครรภ์เป็นพิษหลังคลอด ซึ่งเกิดได้ถึงหลายสัปดาห์หลังคลอด

• ขาข้างเดียวบวม ปวดมาก แดง หรืออุ่นกว่าอีกข้าง อาจเป็นสัญญาณของลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ

• บวมร่วมกับเจ็บหน้าอก หายใจลำบาก หรือหายใจเร็ว อาจเป็นสัญญาณของลิ่มเลือดอุดตันในปอด ต้องไปโรงพยาบาลทันที

ถ้าอาการบวมไม่ดีขึ้นหลัง 2 สัปดาห์ หรือคุณแม่ไม่แน่ใจ ก็ควรปรึกษาแพทย์เช่นกัน

5 วิธีดูแลตัวเองเมื่อบวมหลังคลอด

1. ดื่มน้ำให้เพียงพอ

ฟังดูขัดกัน แต่การดื่มน้ำให้พอช่วยให้ร่างกายขับน้ำส่วนเกินได้ดีกว่าการดื่มน้อย ดื่มน้ำสะอาดสม่ำเสมอตลอดวัน คุณแม่ที่ให้นมลูกต้องการน้ำมากขึ้นอีก ลองวางขวดน้ำไว้ใกล้ตัวทุกครั้งที่ให้นม และดื่มเมื่อรู้สึกกระหาย

2. สวมเสื้อผ้าที่สบาย

เลือกเสื้อผ้าหลวม ๆ ที่ระบายอากาศได้ดี เลี่ยงขอบยางรัดแน่นที่ข้อเท้าหรือน่อง และใส่รองเท้าที่ไม่บีบเท้า

ถุงน่องทางการแพทย์ช่วยได้ในบางกรณี NHS อธิบายว่าถุงน่องชนิดนี้ใช้แรงกดที่ขาเพื่อช่วยให้เลือดไหลเวียนกลับสู่หัวใจได้ดีขึ้น ควรใช้ตามคำแนะนำของแพทย์ เพราะต้องเลือกขนาดและระดับแรงกดให้เหมาะ

Mama’s Choice ผ้ารัดหน้าท้องหลังคลอด

ส่วนช่วงลำตัว คุณแม่หลายคนชอบใส่ผ้ารัดหน้าท้องหลังคลอดเพื่อพยุงหน้าท้องและหลังขณะลุก นั่ง หรือเดิน รู้สึกมั่นคงขึ้นเวลาขยับตัว ผ้ารัดหน้าท้องไม่ได้ช่วยเรื่องขาหรือเท้าบวม แต่ช่วยให้ช่วงพักฟื้นคล่องตัวขึ้น เลือกแบบที่ออกแบบมาสำหรับคุณแม่หลังคลอดและไม่รัดแน่นเกินไป

3. ดูแลอาหาร

นอกจากดื่มน้ำให้พอแล้ว อาหารก็มีส่วนช่วย

กินอาหารที่มีโปรตีนอย่างเนื้อสัตว์ ไข่ และถั่ว ดื่มนมหรือกินอาหารที่มีแคลเซียม ถ้าแพ้นมวัว เลือกเครื่องดื่มหรืออาหารอื่นที่มีแคลเซียมเพียงพอได้ กินผักและผลไม้หลากสีเป็นประจำ

ลดอาหารรสเค็มจัด อาหารแปรรูป และขนมกรุบกรอบ เพราะโซเดียมทำให้ร่างกายกักเก็บน้ำมากขึ้น

4. ขยับร่างกายเบา ๆ

ช่วงหลังคลอดร่างกายยังฟื้นตัวไม่เต็มที่ การออกกำลังหนักอาจทำให้บาดเจ็บ ควรเริ่มจากการเคลื่อนไหวเบา ๆ ตามคำแนะนำของแพทย์

การเดินช้า ๆ รอบบ้าน การกระดกข้อเท้าขึ้นลงและหมุนข้อเท้าเป็นวงกลมระหว่างนั่งให้นม ช่วยให้กล้ามเนื้อน่องบีบตัวและช่วยการไหลเวียนของเลือด เวลานั่งหรือนอนพัก ลองยกเท้าให้สูงกว่าระดับหัวใจเล็กน้อย และเลี่ยงการยืนหรือนั่งห้อยขานาน ๆ

5. พักผ่อนเท่าที่ทำได้

การนอนให้ครบแปดชั่วโมงแทบเป็นไปไม่ได้สำหรับคุณแม่มือใหม่ที่ต้องตื่นมาดูแลลูกตอนกลางคืน แต่การพักผ่อนสำคัญต่อการฟื้นตัวของร่างกาย ลองงีบตอนลูกหลับ และให้คนในบ้านช่วยดูลูกหรือทำงานบ้านแทนบ้าง

ผ้าห่อตัวทารกสำเร็จรูปของ Mama’s Choice

ทารกแรกเกิดหลายคนหลับได้ต่อเนื่องขึ้นเมื่อได้ห่อตัวอย่างถูกวิธี เพราะผ้าช่วยให้แขนไม่สะดุ้งขึ้นมาปลุกตัวเอง เมื่อลูกหลับได้นานขึ้น คุณแม่ก็มีเวลาพักมากขึ้น ห่อตัวลูกให้นอนหงายเสมอ ห่อช่วงสะโพกให้หลวม และเลิกห่อเมื่อลูกเริ่มพยายามพลิกตัว

อ่านต่อ: 10 เทคนิคกล่อมลูกให้นอนหลับ สำหรับคุณแม่มือใหม่

ผ้ารัดหน้าท้องหลังคลอดของ Mama’s Choice

@parnchalii

ตอบกลับ @มามิ๊ต้าวหนู??

Postpartum Adjustable Corset ผ้ารัดหน้าท้องหลังคลอดแบบปรับได้ของ Mama’s Choice ช่วยพยุงหลังและหน้าท้อง ให้คุณแม่ลุก นั่ง อุ้มลูก และให้นมได้คล่องตัวขึ้น

• เนื้อผ้ายืดหยุ่น ระบายอากาศได้ดี โพลีเอสเตอร์ 65% และสแปนเด็กซ์ 35% ใส่สบายในอากาศร้อน

• มีโครงเสริมด้านหลัง ช่วยพยุงหลังที่ล้าจากการอุ้มลูก

• ปรับความกระชับได้เอง ด้วยสายรัดเทปตีนตุ๊กแก ตามที่ใส่สบายในแต่ละวัน

ใช้ได้ทั้งคุณแม่ที่คลอดธรรมชาติและผ่าคลอด คุณแม่ผ่าคลอดรอให้แผลแห้งดีก่อนเริ่มใส่ ดูไซซ์และสั่งซื้อที่ Shopee

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ:

เพศสัมพันธ์หลังคลอด เริ่มได้เมื่อไรและควรรู้อะไรบ้าง

Power Pumping คืออะไร และทำอย่างไร

นมอัลมอนด์กับคุณแม่ตั้งครรภ์และให้นม ข้อมูลที่ควรรู้

ลูกนอนไม่หลับเกิดจากอะไร และคุณพ่อคุณแม่ช่วยลูกได้อย่างไร

คอร์เซ็ตหลังคลอดจำเป็นไหม และควรเริ่มใส่เมื่อไร

ที่มา:

Mama’s Choice Singapore